চলি আছে ২০২৬ৰ ফিফা বিশ্বকাপ। আলজেৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে লিয়’নেল মেচিৰ হেট-ট্ৰিকৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কেবো ভেৰ্ডেৰ স্পেইনৰ বিৰুদ্ধে আচৰিত ড্ৰ’লৈকে — অবিস্মৰণীয় নাটকীয়তাৰে ভৰা এই বিশ্বকাপে ভাৰতত এটা পৰিচিত আৰু বেদনাদায়ক প্ৰশ্নৰ পুনৰ উত্থাপন ঘটাইছে: ১.৪ বিলিয়ন জনসংখ্যাৰ এখন দেশে কিয় বিশ্বকাপলৈ যোগ্যতা অৰ্জন কৰিব নোৱাৰে?
বিদেশী সংবাদ মাধ্যমে প্ৰায়ে এই প্ৰশ্নটো কৰে। কিন্তু ভাৰতীয় ফুটবলৰ কিংবদন্তি সুনীল ছেত্ৰীয়ে কোৱাৰ দৰে, এই প্ৰশ্নৰ আধাৰটোৱেই ভুল। ফুটবল কেৱল সংখ্যাৰ খেল নহয় — ই ব্যৱস্থা, সংস্কৃতি আৰু সুযোগৰ যুঁজ।
বৃহৎ জনসংখ্যাই স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে বিশ্বমানৰ ফুটবলাৰ সৃষ্টি কৰিব লাগে বুলি ধাৰণা কৰাটো অত্যন্ত ভুল। যদি জনসংখ্যাই খেলৰ সাফল্য নিশ্চিত কৰিলেহেঁতেন, তেন্তে বিশ্ব ফুটবলৰ দৃশ্যপট ভাৰত, চীন, ইণ্ডোনেচিয়া আৰু পাকিস্তানে আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিলেহেঁতেন। কিন্তু বাস্তৱত দেখা যায় যে সৰু সৰু দেশসমূহে নিয়মিতভাৱে অসাধাৰণ সাফল্য লাভ কৰি আহিছে।
চীনে বিলিয়ন বিলিয়ন ডলাৰ বিনিয়োগ কৰিছে, কিন্তু তথাপিও বিশ্বকাপৰ ইতিহাসত তেওঁলোক বহু পিছপৰি আছে। ব্যৱস্থাই জনসংখ্যাক সদায় পৰাজিত কৰে।
বিশ্বকাপত অংশগ্ৰহণৰ সপোন দেখাৰ পূৰ্বে ভাৰতে প্ৰথমে নিজৰ মহাদেশত বাস্তৱিক আৰু ক্ৰমিক লক্ষ্যত মনোনিৱেশ কৰিব লাগিব – সুনীল ছেত্ৰীয়ে কয়।
সংস্কৃতি আৰু সুযোগৰ বিকাশ
“১.৪ বিলিয়ন” সংখ্যাটোৱে ভুলভাৱে ধাৰণা কৰে যে সমগ্ৰ দেশে ফুটবল খেলি আছে। বাস্তৱত খেলৰ সংস্কৃতি গঢ়ি উঠিবলৈ দশক দশক লাগে। ভাৰতৰ ঐতিহাসিক পৰিচয় ক্ৰিকেটৰ দ্বাৰা আধিপত্য বিস্তাৰ কৰা।
কিন্তু ছেত্ৰীয়ে এটা কথা স্পষ্টকৈ কৈছে — জিনীয় সক্ষমতা বা প্ৰাকৃতিক প্ৰতিভাৰ অভাৱ ভাৰতীয় ফুটবলৰ সমস্যা নহয়।
“মই যিটো বাক্য শুনিবলৈ নিবিচাৰোঁ, বিশেষকৈ বিদেশীসকলৰ মুখৰ পৰা, সেয়া হৈছে ভাৰতীয়সকলৰ প্ৰতিভা নাই। এয়া সম্পূৰ্ণ মিছা। খেল হওক, প্ৰযুক্তি হওক বা বিজ্ঞান হওক — আমাৰ ৯৯টা সমস্যা আছে, কিন্তু প্ৰতিভাৰ অভাৱ নাই।”
— সুনীল ছেত্ৰী
প্ৰকৃত সংখ্যা যিবোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ
ভাৰতীয় ফুটবলক পিছ পেলাই ৰখা প্ৰকৃত সংখ্যা জনসংখ্যা নহয়, বৰঞ্চ স্কাউটিং আৰু বিকাশৰ পুল। এই ব্যৱস্থা শুধৰাবলৈ ভাৰতীয় ফুটবলে এই গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱকাশসমূহ সমাধান কৰিব লাগিব:
- কিমান শিশুৱে সংগঠিত, প্ৰতিযোগিতামূলক ফুটবল খেলে?
- কিমান শিশুৱে প্ৰমাণিত, উন্নত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰে?
- দেশজুৰি কিমান পেছাদাৰী যুৱ লীগ চলি আছে?
- কম বয়সতে প্ৰতিভা চিনাক্ত কৰি তেওঁলোকক সংগঠিত সমৰ্থন দিয়া হয় নে?
যেতিয়ালৈকে ভাৰতে জনসংখ্যা আৰু সংগঠিত যুৱ সুযোগৰ মাজৰ ব্যৱধান বন্ধ নকৰে, তেতিয়ালৈকে প্ৰতিভা অব্যৱহৃত হৈ থাকিব আৰু ভাৰতে বিশ্বৰ শ্ৰেষ্ঠ দৃশ্যপটৰ পৰা আঁতৰি চাই থাকিব লাগিব।
