ভাৰত চৰকাৰে প্ৰতি বছৰে গণৰাজ্য দিৱসৰ প্ৰাকক্ষণত পদ্ম সন্মান ঘোষণা কৰে। এইবাৰ ১৩১ গৰাকী ব্যক্তিয়ে পদ্ম সন্মান লাভ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰিছে। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা ধৰ্মেন্দ্ৰ আৰু কেৰেলাৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী ভি. এছ অচুথানন্দনক মৰণোত্তৰভাৱে পদ্ম বিভূষণ, আৰু ঝাৰখণ্ড মুক্তি মৰ্চাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক শিবু চুৰেনক মৰণোত্তৰভাৱে পদ্মভূষণ সন্মান প্ৰদান কৰা হৈছে। এইবাৰ মুঠ ৫ গৰাকী ব্যক্তিক পদ্মবিভূষণ, ১৩ গৰাকী ব্যক্তিক পদ্মভূষণ, আৰু ১১৩ গৰাকী ব্যক্তিক পদ্মশ্ৰী সন্মানৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰা হৈছে।
ভাৰত চৰকাৰে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মানসমূহ হ’ল – ভাৰতৰত্ন, পদ্মবিভূষণ, পদ্মভূষণ, আৰু পদ্মশ্ৰী। নিজ নিজ ক্ষেত্ৰত ব্যতিক্ৰমী অৱদানৰ জৰিয়তে দেশলৈ সন্মান কঢ়িয়াই অনা ব্যক্তিক এই সন্মান প্ৰদান কৰা হয়। এই সন্মান শিল্প, সাহিত্য, বিজ্ঞান, ক্ৰীড়া, চিকিৎসা, সমাজ সেৱা, উদ্যোগ, শিক্ষা, আৰু জনসেৱাকে ধৰি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণ কাম কৰা ব্যক্তিক প্ৰদান কৰা হয়। ভাৰত চৰকাৰৰ ৱেবছাইটৰ তথ্য অনুসৰি, ইয়াৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই ৫৩গৰাকী ব্যক্তিক ভাৰতৰত্ন, ৩৪৮গৰাকীক পদ্ম বিভূষণ, ১,৩৫২ গৰাকীক পদ্মভূষণ, আৰু ৩,৭৫৭ গৰাকীক পদ্মশ্ৰী সন্মান প্ৰদান কৰা হৈছে।
পদ্ম সন্মান কি কি?
পদ্ম সন্মান প্ৰতি বছৰে গণৰাজ্য দিৱসৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ঘোষণা কৰা ভাৰতীয় অসামৰিক সন্মান। এই সন্মানসমূহ পদ্ম বিভূষণ, পদ্মভূষণ, আৰু পদ্মশ্ৰী তিনিটা ভাগত প্ৰদান কৰা হয়। পদ্ম বিভূষণ সৰ্বোচ্চ আৰু পদ্মশ্ৰী তৃতীয়। এই তিনি সন্মানকে অতি মৰ্যাদাপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হয়, আৰু সেইবোৰ লাভ কৰাটো এক উল্লেখযোগ্য কৃতিত্ব।
পদ্ম সন্মান কেতিয়াৰ পৰা আৰম্ভ কৰা হৈছিল?
ভাৰত চৰকাৰে ১৯৫৪ চনৰ পৰা পদ্ম সন্মান প্ৰদান কৰি আহিছে। স্বাধীন ভাৰতত এই কথা উপলব্ধি কৰা হৈছিল যে, সৰ্বোচ্চ সন্মান ভাৰতৰত্ন অপৰ্যাপ্ত; বৰঞ্চ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কাম কৰা যোগ্য ব্যক্তিসকলক বিভিন্ন পৰ্যায়ত স্বীকৃতি দিয়াৰ প্ৰয়োজন আছিল। ইয়াৰ ফলত পদ্ম সন্মান প্ৰতিষ্ঠা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত পদ্ম সন্মানক বিভিন্ন শিতানত ভাগ কৰা হৈছিল যদিও পিছলৈ বৰ্তমানৰ তিনিটা স্তৰৰ গাঁথনি গ্ৰহণ কৰা হয়।
পদ্ম বিভূষণঃ পদ্ম সন্মান শৃংখলাৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰত্নৰ পিছত দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান। নিজৰ ক্ষেত্ৰত ব্যতিক্ৰমী আৰু বিশিষ্ট সেৱা আগবঢ়োৱা ব্যক্তিক প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁলোকৰ অৱদানৰ প্ৰভাৱ ৰাষ্ট্ৰীয় বা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়। প্ৰাপকৰ সংখ্যা অতি সীমিত। সাধাৰণতে আজীৱন সাফল্যৰ বাবে দিয়া হয়। এইবাৰ পাঁচজন ব্যক্তিক এই সন্মান প্ৰদান কৰা হয়।
পদ্ম ভূষণঃ ভাৰতৰত্নৰ লগতে পদ্ম সন্মানৰ ভিতৰত দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান। যিসকল ব্যক্তিয়ে নিজৰ ক্ষেত্ৰখনত ডিষ্টিংচড চাৰ্ভিচ অৱ এ হাই অৰ্ডাৰ প্ৰদৰ্শন কৰিছে তেওঁলোকক প্ৰদান কৰা হয়। অৱদানসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰীয় তাৎপৰ্য আছে। পদ্ম বিভূষণৰ তুলনাত ইয়াক অধিক সঘনাই প্ৰদান কৰা হয়। এই গণৰাজ্য দিৱসত পদ্মভূষণ প্ৰাপকৰ সংখ্যা ১৩ জন।
পদ্মশ্ৰীঃ দেশৰ ভিতৰতে চতুৰ্থ আৰু সৰ্বাধিক পদ্ম সন্মান। এইবাৰ পদ্মশ্ৰী প্ৰাপকৰ সংখ্যা ১১৩ জন। নিজৰ ক্ষেত্ৰত বিশিষ্ট সেৱা আগবঢ়োৱা ব্যক্তিক এই সন্মান প্ৰদান কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত তৃণমূল পৰ্যায়ৰ শ্ৰমিককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গ্ৰামাঞ্চল, লোকশিল্প, সমাজসেৱা আদি ক্ষেত্ৰত কাম কৰা সকলক বিশেষভাৱে সন্মান জনোৱা হয়।
মুঠতে ব্যতিক্ৰমী অৱদানৰ বাবে পদ্মবিভূষণ, উচ্চ পৰ্যায়ৰ বিশিষ্ট অৱদানৰ বাবে পদ্মভূষণ আৰু উল্লেখযোগ্য আৰু প্ৰেৰণাদায়ক অৱদানৰ বাবে পদ্মশ্ৰী সন্মান প্ৰদান কৰা হয়।
শিল্প (সংগীত, নৃত্য, চিত্ৰকলা, নাট্য), সাহিত্য আৰু শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, চিকিৎসা, সমাজকৰ্ম, ক্ৰীড়া, উদ্যোগ আৰু বাণিজ্য, জনসেৱা আৰু পৰিৱেশ সুৰক্ষা আদি প্ৰায় সকলো গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰত পদ্ম সন্মান প্ৰদান কৰা হয়। কেৱল বিখ্যাত বা বিশিষ্ট ব্যক্তিকহে সন্মান প্ৰদান কৰাটো প্ৰয়োজনীয় নহয়। কেতিয়াবা তৃণমূল পটভূমিৰ অসাধাৰণ লোককো বাছনি কৰা হয়।
পদ্ম সন্মানত নগদ ধনৰ পুৰস্কাৰ দিয়া নহয়; সেইবোৰ প্ৰতীকী আৰু সন্মানীয়ভাৱে দিয়া হয়। চৰকাৰে আৰোপ কৰা দৰমহা, পেঞ্চন, আৰ্থিক সুবিধা তেওঁলোকৰ লগত জড়িত নহয়। কিন্তু ৰাজ্য চৰকাৰ বা প্ৰতিষ্ঠানে কেতিয়াবা নিজৰ পৰ্যায়ত সন্মান বা সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰে।
পদ্ম সন্মানৰ বাবে আবেদন প্ৰক্ৰিয়া আছে নেকি?
যিকোনো নাগৰিকে এজন যোগ্য ব্যক্তিক পৰামৰ্শ দিব পাৰে। স্ব-আবেদন অনুমোদিত নহয়। অনলাইন আৰু অফলাইন দুয়োটা দিশতে মনোনয়ন দিব পাৰিব। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ, ৰাজ্য চৰকাৰ, প্ৰতিষ্ঠান, নাগৰিকে নাম দাখিল কৰিব পাৰে। গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে সকলো মনোনয়ন সংগ্ৰহ কৰে। এখন উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদ্ম সন্মান সমিতিয়ে এই মনোনয়নসমূহৰ পৰ্যালোচনা কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু ৰাষ্ট্ৰপতিৰ অনুমোদন সাপেক্ষে চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোত স্বচ্ছতা আৰু বৈচিত্ৰ্য বজাই ৰখা হয়।
কোনো ব্যক্তিয়ে তিনিওটা পদ্ম সন্মান লাভ কৰিছেনে?
তত্ত্বগতভাৱে এইটো সম্ভৱ যদিও কাৰ্যক্ষেত্ৰত ই বিৰল। ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে, তিনিওটা সন্মান কোনেও লাভ কৰা নাই। তেনে ব্যক্তিৰ সংখ্যা অতি কম। এতিয়ালৈকে অতি কম সংখ্যক ব্যক্তিয়ে ক্ৰমে তিনিওটা সন্মান— পদ্মশ্ৰী, পদ্মভূষণ, পদ্মবিভূষণ— লাভ কৰিছে। এনে ব্যক্তিসকলে জীৱনৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত ক্ৰমান্বয়ে উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াই আহিছে। কিন্তু ভাৰত চৰকাৰৰ নীতি অনুসৰি এজন ব্যক্তিক বাৰে বাৰে সন্মান জনোৱাতকৈ নতুন আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ অৱদানকাৰীক সুযোগ প্ৰদান কৰাতহে গুৰুত্ব দিয়া হয়। গতিকে তিনিওটা সন্মান লাভ কৰা ব্যক্তিৰ সংখ্যা সীমিত।
পদ্ম সন্মানৰ সামাজিক তাৎপৰ্য
পদ্ম সন্মান কেৱল ব্যক্তিগত সন্মান নহয় বৰঞ্চ সমাজৰ বাবে প্ৰেৰণাৰ উৎস। সৎ আৰু স্থায়ী কঠোৰ পৰিশ্ৰমক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। খ্যাতি নহয়, অৱদানহে গুৰুত্বপূৰ্ণ। দেশ-নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতিখন ক্ষেত্ৰই অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। গ্ৰাম্য শিক্ষক, লোকশিল্পী, সমাজকৰ্মী, আৰু উদ্ভাৱকসকলে যেতিয়া পদ্মশ্ৰী লাভ কৰে, তেতিয়া ই সমাজত ইতিবাচক পৰিৱৰ্তনৰ মনোভাৱক শক্তিশালী কৰে।
পদ্ম সন্মান ভাৰতৰ সন্মানৰ পৰম্পৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্তম্ভ। এই সন্মানবোৰে প্ৰমাণ কৰে যে, এখন দেশ কেৱল ক্ষমতা বা ধন-সম্পত্তিৰ দ্বাৰাই নহয়, জ্ঞান, শিল্প, সেৱা, আৰু নিষ্ঠাৰ দ্বাৰাহে অগ্ৰগতি লাভ কৰে। পদ্মবিভূষণ, পদ্মভূষণ, আৰু পদ্মশ্ৰী—এই সকলোবোৰেই নিজৰ নিজৰ ধৰণেৰে জাতিৰ প্ৰতি অসাধাৰণ সেৱাৰ প্ৰতীক। এই সন্মানসমূহৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ গুণটো হ’ল এই সন্মানসমূহ কেৱল চেলিব্ৰিটিসকলৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়, বৰঞ্চ সমাজৰ উন্নতিৰ বাবে নীৰৱে কাম কৰা ব্যক্তিসকলকো উজ্জ্বল কৰি তোলে। সেইবাবেই পদ্ম সন্মান কেৱল সন্মান নহয়, কৃতজ্ঞতাৰ প্ৰকাশ।
