দীপাৱলীৰ পিছতে দিল্লীৰ বায়ু প্ৰদূষণৰ মাত্ৰা অভাৱনীয়ভাৱে বৃদ্ধি পোৱাৰ আঁৰত আছে ফটকাৰ ধোঁৱা। ভাৰতীয় গ্রীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান (IITM)-ৰ এক সমীক্ষা অনুসৰি, দীপাৱলীৰ পিছদিনা অৰ্থাৎ ৯ নৱেম্বৰত দিল্লীৰ বায়ু প্ৰদূষণৰ ৮০ শতাংশৰো অধিকৰ বাবে জগৰীয়া আছিল ফটকাৰ পৰা নিৰ্গত ধোঁৱা। অৱশ্যে, এই পৰিসংখ্যাক লৈ মতভেদ থাকিব পাৰে। তথাপি দীপাৱলীৰ পিছত ৰাজধানী দিল্লী আৰু ইয়াৰ দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চলসমূহত বিয়পি পৰা বিষাক্ত ধোঁৱাই কেইঘণ্টামানৰ ফটকা ফুটোৱাৰ ফলত বায়ুৰ গুণগত মান কিমান বেয়া হ’ব পাৰে, সেয়া স্পষ্ট কৰি তুলিছে।
IITMৰ আন এক উৎসভিত্তিক প্ৰদূষণ বিশ্লেষণ অনুসৰি, ৯ নৱেম্বৰৰ নিশা ১ বজাৰ পৰা পুৱা ৯ বজালৈ দিল্লীৰ PM2.5-ৰ মাত্ৰাৰ ৭১.১ শতাংশৰ বাবে দায়ী আছিল ফটকাৰ ধোঁৱা।
সমীক্ষাত প্ৰকাশ পোৱা মতে, দীপাৱলীৰ সময়ছোৱাত বায়ু প্ৰদূষণৰ উৎসৰ পৰিৱৰ্তন যথেষ্ট লক্ষণীয় আছিল। ৭ নৱেম্বৰত PM2.5 প্ৰদূষণত ফটকাৰ অৱদান আছিল ৫.৬ শতাংশ। ৮ নৱেম্বৰত এই পৰিমাণ বৃদ্ধি পাই ৪৩.৪ শতাংশ হয়। আনহাতে, ৫ নৱেম্বৰত ৫.৬ শতাংশ আৰু ৬ নৱেম্বৰত ৯.৩ শতাংশ আছিল ফটকাৰ অৱদান।
প্ৰকৃত প্ৰদূষণৰ পৰিসংখ্যাতো ইয়াৰ প্ৰভাৱ স্পষ্ট হৈ পৰিছিল। _টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া_ৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ৯ নৱেম্বৰৰ পুৱা ৩ বজাত জাহাংগীৰপুৰীত PM2.5-ৰ মাত্ৰা প্ৰতি ঘনমিটাৰত ৪,৯৮৫ মাইক্ৰ’গ্ৰাম আৰু নেহৰু নগৰত ২,৮০৮ মাইক্ৰ’গ্ৰামলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে, পিছত দিল্লী প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ সমিতি (DPCC)-এ এই তথ্য সংশোধন কৰি ৭৭৬ মাইক্ৰ’গ্ৰামলৈ নিৰ্ধাৰণ কৰে।
লক্ষণীয়ভাৱে, ৯ নৱেম্বৰৰ নিৰ্ধাৰিত সময়ছোৱাত PM2.5 প্ৰদূষণত যান-বাহনৰ ধোঁৱাৰ অৱদান আছিল মাত্ৰ ৬.৯ শতাংশ। আনহাতে, ছেকেণ্ডাৰী ইনঅৰ্গেনিক এৰ’ছলৰ অৱদান আছিল ৫ শতাংশ আৰু ছেকেণ্ডাৰী অৰ্গেনিক এৰ’ছলৰ অৱদান ৪.৫ শতাংশ।
বুধবাৰে পুৱা দিল্লীৰ বায়ুৰ গুণগত মান সূচকাংক (AQI) ৩০৮-ত উপনীত হয়। ইয়াৰ ফলত বায়ুৰ গুণগত মান ‘অতি বেয়া’ শ্ৰেণীতে থাকে। অৱশ্যে, আগন্তুক কেইদিনত বতাহৰ গতিবেগ বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা থকাত বায়ুৰ গুণগত মান কিছু উন্নত হোৱাৰ আশা কৰা হৈছে।
বতৰজনিত পৰিস্থিতিয়ে এখন চহৰৰ বায়ুমণ্ডলত প্ৰদূষিত কণিকাসমূহ কিমান সময় ধৰি আবদ্ধ হৈ থাকিব, সেই ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। বতাহৰ গতিবেগ, বতাহৰ দিশ, উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাই বায়ুমণ্ডলৰ প্ৰদূষণ আঁতৰ হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰভাৱিত কৰে। ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগে (IMD) এই বিষয়সমূহ নিৰীক্ষণ কৰে।
দীপাৱলীৰ পিছত অনুকূল বতাহৰ ফলত পৰিস্থিতিৰ কিছু উন্নতি ঘটিছিল যদিও বায়ুমণ্ডলত জমা হৈ থকা প্ৰদূষিত কণিকাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰ হোৱা নাছিল।
৮ নৱেম্বৰ অৰ্থাৎ দীপাৱলীৰ দিনা দিল্লীৰ গড় AQI আছিল ৩৭৬, যিটো ‘অতি বেয়া’ শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত। ১০ নৱেম্বৰৰ বিয়লি ৪ বজাত এই সূচকাংক হ্ৰাস পাই ২৯৯ হয় আৰু বায়ুৰ গুণগত মান ‘বেয়া’ শ্ৰেণীলৈ উন্নীত হয়। অৱশ্যে, সন্ধিয়া ৬ বজাত AQI পুনৰ বৃদ্ধি পাই ৩০২ হয়।
এই সমীক্ষাই সাময়িক আৰু দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰদূষণৰ উৎসৰ মাজৰ পাৰ্থক্যও স্পষ্ট কৰিছে। ফটকাৰ ধোঁৱাই অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বায়ুমণ্ডলত প্ৰদূষিত কণিকাৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি কৰে। আনহাতে, যান-বাহনৰ ধোঁৱা, উদ্যোগৰ পৰা নিৰ্গত প্ৰদূষক, নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু পথৰ ধূলিয়ে বছৰটোৰ গোটেই সময়ছোৱাতে দিল্লীৰ বায়ু প্ৰদূষণ বৃদ্ধি কৰি আহিছে।
ইফালে, ৮ নৱেম্বৰত দীপাৱলী উদযাপনৰ পিছদিনা অৰ্থাৎ ৯ নৱেম্বৰত প্ৰকাশিত AQI.in-ৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্বৰ ১০০খন সৰ্বাধিক প্ৰদূষিত চহৰৰ ভিতৰত ভাৰতৰ ৯৩খন চহৰৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।
