ভাৰতৰ পৰা অহা দীপাৱলীৰ আতচবাজীৰ ধোঁৱাই লাহোৰৰ বায়ু প্ৰদূষণ বৃদ্ধি কৰাৰ অভিযোগ পাকিস্তানৰ। বিশ্বৰ আটাইতকৈ প্ৰদূষিত মহানগৰীৰ তালিকাত প্ৰথম স্থানত লাহোৰ, দ্বিতীয় স্থানত দিল্লী।
দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিষাক্ত ধোঁৱা আৰু প্ৰদূষণৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পোৱাৰ মাজতে এইবাৰ ভাৰতৰ বিৰুদ্ধে গুৰুতৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে পাকিস্তানে। ভাৰতৰ দীপাৱলী উদযাপনৰ সময়ত ফুটোৱা আতচবাজীৰ ধোঁৱা বতাহৰ সৈতে পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ ফলতে লাহোৰৰ বায়ুৰ গুণগত মান অধিক অৱনতি ঘটিছে বুলি দাবী কৰিছে পাকিস্তানে।
এই অভিযোগক কেন্দ্ৰ কৰি ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পুনৰ আৰম্ভ হৈছে প্ৰদূষণক লৈ বাকযুদ্ধ। উল্লেখ্য যে, বিশ্বৰ আটাইতকৈ প্ৰদূষিত মহানগৰীৰ তালিকাত লাহোৰ আৰু দিল্লী দুয়োখন চহৰেই স্থান লাভ কৰিছে।
ছুইজাৰলেণ্ডৰ বায়ুৰ গুণগত মান নিৰীক্ষণকাৰী সংস্থা IQAir-ৰ তথ্য অনুসৰি, মঙলবাৰে একেৰাহে দ্বিতীয় দিনৰ বাবে বিশ্বৰ আটাইতকৈ প্ৰদূষিত মহানগৰীৰ তালিকাত শীৰ্ষস্থান দখল কৰে পাকিস্তানৰ লাহোৰে। চহৰখনৰ বায়ুৰ গুণগত মান সূচকাংক (AQI) আছিল ২৬৩, যাক ‘অতি অস্বাস্থ্যকৰ’ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।
IQAir-ৰ তথ্য অনুসৰি, লাহোৰৰ বায়ুত থকা অতি সূক্ষ্ম প্ৰদূষিত কণা PM2.5-ৰ ঘনত্ব বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ বাৰ্ষিক নিৰ্দেশিত সীমাতকৈ ৩৭.২ গুণ অধিক আছিল। এই কণাবোৰ উশাহৰ সৈতে হাওঁফাওঁৰ গভীৰ অংশলৈ প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে।
পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশৰ পৰিৱেশ সুৰক্ষা মন্ত্ৰী মেৰিয়ম ঔৰংজেবে কয় যে, দীপাৱলী উদযাপনৰ পাছত ভাৰতৰ পৰা অহা পাতল বতাহ আৰু বায়ুপ্ৰবাহৰ সৈতে প্ৰদূষিত পদাৰ্থসমূহ অঞ্চলটোত প্ৰৱেশ কৰিছে। অৱশ্যে বতৰৰ পৰিৱৰ্তন আৰু বতাহৰ দিশ সলনি হোৱাৰ লগে লগে দুপৰীয়াৰ পাছৰ পৰা বায়ুৰ গুণগত মান ক্ৰমাৎ উন্নত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে বুলিও তেওঁ মন্তব্য কৰে।
পাকিস্তানৰ এই অভিযোগ সন্দৰ্ভত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে তাৎক্ষণিকভাৱে কোনো প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰা নাই।
ইফালে, IQAir-ৰ তথ্য অনুসৰি, মঙলবাৰে বিশ্বৰ আটাইতকৈ প্ৰদূষিত মহানগৰীৰ তালিকাত দ্বিতীয় স্থানত আছিল ভাৰতৰ ৰাজধানী নতুন দিল্লী। দিল্লীৰ বায়ুৰ গুণগত মান সূচকাংক আছিল ১৮৮। আনহাতে, লাহোৰৰ সূচকাংক আছিল ২৬৩।
ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি, ইয়াৰ পূৰ্বৰ দিনটোত দিল্লীৰ বায়ুত থকা PM2.5 প্ৰদূষণৰ প্ৰায় ৫৫ শতাংশৰ বাবে আতচবাজীৰ ধোঁৱা দায়ী আছিল। অৱশ্যে কেৱল আতচবাজীয়েই বায়ু প্ৰদূষণৰ একমাত্ৰ কাৰণ নহয়। যান-বাহনৰ ধোঁৱা, নিৰ্মাণকাৰ্যৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ধূলিকণা আৰু কৃষিভূমিৰ শস্যৰ অৱশিষ্ট জ্বলোৱাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ধোঁৱাইও শীতকালত ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ বায়ু প্ৰদূষণ বৃদ্ধি কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
শেহতীয়া অভিযোগে দুয়োখন দেশৰ মাজত সীমান্ত অতিক্ৰম কৰি প্ৰদূষণ বিয়পি পৰাক লৈ পূৰ্বৰ বিতৰ্ক পুনৰ উচটনি দিছে।
ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২৪ চনতো পাকিস্তানে ভাৰতৰ পঞ্জাবত শস্যৰ অৱশিষ্ট জ্বলোৱাৰ ফলত লাহোৰৰ বায়ু বিষাক্ত হৈ পৰা বুলি অভিযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে ভাৰতৰ বতৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ বিষয়াসকলে সেই অভিযোগ খণ্ডন কৰি কৈছিল যে, সেই সময়ত বতাহৰ দিশ পাকিস্তানৰ পৰা ভাৰতৰ ফালে আছিল।
ইফালে, ভাৰতৰ আভ্যন্তৰীণ ৰাজনীতিতো বায়ু প্ৰদূষণৰ বিষয়টোৱে চৰ্চা লাভ কৰিছে। প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বাধীন ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি (BJP)-য়ে চলিত মাহত দিল্লীৰ বায়ু প্ৰদূষণ বৃদ্ধিৰ বাবে পঞ্জাবত শস্যৰ অৱশিষ্ট জ্বলোৱাৰ ঘটনাক জগৰীয়া কৰিছে। উল্লেখ্য যে, পঞ্জাবত বৰ্তমান আম আদমী পাৰ্টি (AAP)-ৰ চৰকাৰ শাসনত আছে।
স্থানীয় সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, দীপাৱলী উদযাপিত হোৱা দেওবাৰে পঞ্জাবত খেতিপথাৰত জুই লগোৱাৰ ঘটনা পূৰ্বৰ তুলনাত সাতগুণ বৃদ্ধি পাইছিল। অৱশ্যে পঞ্জাব চৰকাৰে দাবী কৰিছে যে, বিগত বছৰসমূহৰ তুলনাত এইবাৰ শস্যৰ অৱশিষ্ট জ্বলোৱাৰ ঘটনা হ্ৰাস পাইছে।
দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বায়ু প্ৰদূষণৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পোৱাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ধোঁৱা আৰু অন্যান্য প্ৰদূষিত পদাৰ্থই ৰাজ্যিক তথা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্ত অতিক্ৰম কৰি বিয়পি পৰাৰ বিষয়টোৱে পুনৰ উদ্বেগৰ সৃষ্টি কৰিছে।
