নেপালৰ ৰাজধানী কাঠমাণ্ডুত পুনৰ তীব্ৰ চৰকাৰ বিৰোধী প্ৰতিবাদ গঢ়ি উঠিছে। এইবাৰ প্ৰতিবাদৰ নেতৃত্ব দিছে মূলত: দেশখনৰ নতুন প্ৰজন্মৰ (Gen-Z) সক্ৰিয় কৰ্মী আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে। তেওঁলোকে প্ৰধানমন্ত্ৰী বলেন শ্বাহৰ পদত্যাগৰ দাবী তুলিছে।
প্ৰতিবাদৰ মূল কাৰণসমূহ:
১. অনিয়ন্ত্ৰিত উচ্ছেদ অভিযান আৰু বানপানীৰ সমস্যা:
চলিত বৰ্ষৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা কাঠমাণ্ডু পৌৰ প্ৰশাসনে কোনো ধৰণৰ পুনৰ সংস্থাপনৰ আঁচনি বা বিকল্প ব্যৱস্থা নকৰাকৈয়ে অবৈধ বস্তি অঞ্চলসমূহ উচ্ছেদ কৰাৰ বাবে এক তীব্ৰ অভিযান চলাইছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰায় ২,৬০০টা পৰিয়ালৰ ১৫,০০০তকৈও অধিক লোক গৃহহীন হৈ পৰে। ইয়াৰে কিছুসংখ্যক লোকক কীৰ্তিপুৰৰ এটা চৰকাৰী অস্থায়ী শিবিৰত ৰখা হৈছিল। কিন্তু শেহতীয়াকৈ অহা বানপানীত এই শিবিৰটো সম্পূৰ্ণৰূপে বুৰ যায় আৰু তাত থকা লোকসকলৰ অৱস্থা অতিকৈ শোচনীয় হৈ পৰে। ইয়াৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ যোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু সক্ৰিয় কৰ্মীসকলৰ ওপৰত আৰক্ষীয়ে লাঠীচালনা কৰে আৰু বহু সংখ্যক যুৱক-যুৱতীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।
২. এজন বাইক চালকৰ কৰুণ আত্মজাহ:
জনসাধাৰণৰ এই ক্ষোভ আৰু অধিক তীব্ৰতৰ হৈ পৰে যেতিয়া যোৱা সপ্তাহত ত্ৰিপুৰেশ্বৰৰ পাছপ’ৰ্ট বিভাগৰ কাৰ্যালয়ৰ সন্মুখত ২৫ বছৰীয়া এগৰাকী ৰাইড-শ্বেয়াৰিং (ride-sharing) বাইক চালক গণেশ নেপালীয়ে আত্মজাহ কৰে। পৌৰ আৰক্ষীয়ে নিয়ম উলংঘাৰ দোহাই দি তেওঁৰ মটৰচাইকেলৰ চকা লক কৰি দিয়াৰ পিছতে তেওঁ তীব্ৰ ক্ষোভ আৰু হতাশাত নিজৰ গাত জুই লগাই দিয়ে আৰু পিছত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। এই কৰুণ ঘটনাই সমগ্ৰ নেপালতে চৰকাৰ আৰু পৌৰ আৰক্ষীৰ বিৰুদ্ধে প্ৰচণ্ড জন-অসন্তোষৰ সৃষ্টি কৰে।
৩. আৰক্ষীৰ বেআইনী বলপ্ৰয়োগ:
আইনী বিশেষজ্ঞ আৰু নেপালৰ প্ৰাক্তন আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ মতে, নেপালৰ সংবিধান অনুসৰি আৰক্ষীক নাগৰিকৰ ওপৰত বলপ্ৰয়োগ কৰা, লাঠীচালনা কৰা বা কাৰোবাক আটক কৰাৰ কোনো আইনী অধিকাৰ নাই। তেওঁলোকৰ কাম কেৱল প্ৰশাসনিক পৰিচালনাত সহযোগিতা কৰাহে। কিন্তু বলেন শ্বাহৰ কাৰ্যকালত আৰক্ষীয়ে হকাৰ আৰু পথৰ ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ীসকলৰ ওপৰত অতি আক্ৰমণাত্মক স্থিতি গ্ৰহণ কৰি আহিছে, যাৰ ফলত সাধাৰণ খাটিখোৱা মানুহৰ জীৱন দুৰ্বিষহ হৈ পৰিছে।
প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ মূল দাবীসমূহ:
- বলেন শ্বাহৰ তৎকালীন পদত্যাগ।
- নিবনুৱা সমস্যা দূৰ কৰিবলৈ উপযুক্ত অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ।
- উপযুক্ত সংস্থাপন অবিহনে বলপূৰ্বক বস্তি উচ্ছেদ বন্ধ কৰা।
- আটক কৰা সক্ৰিয় কৰ্মী, ছাত্ৰ আৰু সাংবাদিকসকলৰ বিনাচৰ্তে মুক্তি।
- গৃহহীন হোৱা পৰিয়ালসমূহক স্থায়ী বাসস্থান প্ৰদান কৰা।
প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ এই তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বাবে বৰ্তমান কাঠমাণ্ডুৰ ৰাজপথৰ পৰা আৰক্ষীয়ে নিজকে কিছু আঁতৰাই ৰাখিবলৈ বাধ্য হৈছে।
