ট্ৰাম্পৰ সপোন ভাগি চূৰমাৰ হ’ল। তেওঁ নোবেল শান্তি বঁটা লাভ কৰিব নোৱাৰিলে। নৰৱেৰ ৰাজধানী অ’চলোত শুকুৰবাৰে ভেনিজুৱেলাৰ মাৰিয়া ক’ৰিনা মাচাডুক এই বঁটাৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়।
কিন্তু এনে এজন ব্যক্তিও আছিল, যিয়ে এই নোবেল শান্তি বঁটা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল।
সেই ব্যক্তিজন আছিল ভিয়েটনামৰ ৰাজনীতিবিদ, ক্ৰান্তিকাৰী আৰু কূটনীতিবিদ লে ডুক থো। ১৯৭৩ চনত তেওঁক নোবেল শান্তি বঁটাৰ বাবে মনোনীত কৰা হৈছিল। নোবেল বঁটাৰ ইতিহাসত লে ডুক থো একমাত্ৰ ব্যক্তি, যিয়ে এই বঁটা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল।
নোবেল শান্তি বঁটা অস্বীকাৰৰ কাৰণ কি?
১৯৭৩ চনত নৰৱেৰ নোবেল সমিতিয়ে ভিয়েটনামী ৰাজনীতিবিদ লে ডুক থো আৰু আমেৰিকাৰ বিদেশৰাষ্ট্ৰ মন্ত্ৰী হেনৰী কিছিঞ্জাৰক ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ অৱসানৰ বাবে তেওঁলোকৰ প্ৰচেষ্টাৰ স্বীকৃতি হিচাপে এই বঁটা প্ৰদানৰ ঘোষণা কৰিছিল। লে ডুক থোৱে এই বঁটা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে আৰু ইয়াৰ পিছত তেওঁ যুক্তি দাঙি ধৰিছিল।
লে ডুক থোৱে কয়, এই বঁটা কেৱল তেতিয়াহে গ্ৰহণৰ কথা বিবেচনা কৰিব, যেতিয়া পেৰিছ শান্তি চুক্তিক সম্পূৰ্ণভাৱে সন্মান কৰা হ’ব আৰু দক্ষিণ ভিয়েটনামত শান্তি পুনৰ স্থাপন হ’ব। কাৰণ, চুক্তিৰ চৰ্তৰ উলংঘন কৰা হৈছিল। তেওঁ জোৰ দি কৈছিল যে, আমেৰিকা আৰু দক্ষিণ ভিয়েটনামৰ মাজত চলি থকা সংঘৰ্ষ আৰু যুদ্ধৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে এনে শান্তিৰ বাবে বঁটা গ্ৰহণ কৰাটো অসম্ভৱ হৈ পৰিছে, যি শান্তি এতিয়াও লাভ কৰা হোৱা নাই।
লে ডুক থোৰ মহাশক্তিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজৰ দীৰ্ঘ অভিজ্ঞতা আছিল। তেওঁ ১৯৬৯ আৰু ১৯৭৩ চনৰ মাজত ভিয়েটনামত যুদ্ধবিৰতিৰ বাবে লে ডুক থোৱে হেনৰী কিছিঞ্জাৰৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল। যৌৱনত তেওঁ কম্যুনিষ্ট হৈ পৰিছিল আৰু ফৰাচী ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষই তেওঁক কেইবাবছৰ ধৰি কাৰাগাৰত ৰাখিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত জাপানে ভিয়েটনাম দখল কৰাৰ সময়ত তেওঁ কম্যুনিষ্ট পাৰ্টিৰ নেতৃত্বত স্থান লাভ কৰিছিল। ১৯৪৫ চনত জাপানৰ পৰাজয়ৰ পিছত হো চি মিনে ভিয়েটনামক স্বাধীন ঘোষণা কৰিছিল, কিন্তু ফৰাচীসকল পুনৰ ঘূৰি আহিছিল আৰু লে ডুক থো ফৰাচীৰ বিৰুদ্ধে নেতৃত্ব দিয়া নেতা হৈ পৰিছিল।
ফৰাচীৰ পৰাজয়ৰ পিছত ভিয়েটনাম বিভক্ত হৈ পৰিছিল। আমেৰিকাই দক্ষিণ ভিয়েটনামত এনে এখন চৰকাৰক সমৰ্থন কৰিছিল, যাক উত্তৰৰ কম্যুনিষ্টসকলে আমেৰিকাৰ পুতলা বুলি গণ্য কৰিছিল। ১৯৬৮ চনৰ পিছত যেতিয়া আমেৰিকাই আলোচনাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, তেতিয়া লে ডুক থোক উত্তৰ ভিয়েটনামৰ প্ৰধান আলোচক হিচাপে নিযুক্ত কৰা হৈছিল, যাৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী আছিল হেনৰী কিছিঞ্জাৰ।
যেতিয়া খ্ৰীষ্টমাছৰ সময়ত কিছিঞ্জাৰৰ নিৰ্দেশত হানয়ত বোমাবৰ্ষণ কৰা হৈছিল, তেতিয়া লে ডুক থো যুদ্ধবিৰতিৰ বাবে সন্মত হৈছিল। কিন্তু ১৯৭৩ চনৰ শীতকালত যেতিয়া কিছিঞ্জাৰৰ সৈতে তেওঁক শান্তি বঁটাৰ বাবে মনোনীত কৰা হৈছিল, তেওঁ এই যুক্তিৰে বঁটা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল যে – তেওঁৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বীয়ে যুদ্ধবিৰতিৰ চুক্তি ভংগ কৰিছিল।
