বিশ্বৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় কাল্পনিক চোৰাংচোৱা চৰিত্ৰ জেমছ বণ্ড। ০০৭ (007) নামৰ সাংকেতিক পৰিচয়েৰে পৰিচিত এই ব্ৰিটিছ গোপন এজেণ্টক লৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে অসংখ্য চলচ্চিত্ৰ। বিপজ্জনক অভিযান, অত্যাধুনিক অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ, বিলাসী গাড়ী, সুন্দৰ পোছাক আৰু দুৰ্ধৰ্ষ শত্ৰুৰ সৈতে যুঁজ—এই সকলোবোৰে জেমছ বণ্ডক বিশ্বজুৰি এক সুকীয়া পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। কিন্তু প্ৰশ্নটো হ’ল, জেমছ বণ্ড সঁচাকৈয়ে কোনো বাস্তৱ ব্যক্তি আছিল নেকি? নে সম্পূৰ্ণৰূপে লেখকৰ কল্পনাৰ সৃষ্টি?
জেমছ বণ্ডৰ চৰিত্ৰটো কাল্পনিক হ’লেও ইয়াৰ আঁৰত আছে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ বাস্তৱ চোৰাংচোৱা জগতৰ বহু ঘটনা আৰু ব্যক্তিৰ প্ৰভাৱ। চৰিত্ৰটোৰ স্ৰষ্টা ব্ৰিটিছ লেখক ইয়ান ফ্লেমিঙে নিজৰ যুদ্ধকালীন অভিজ্ঞতা আৰু চোৰাংচোৱা বিভাগত কাম কৰাৰ সময়ত লাভ কৰা জ্ঞানৰ আধাৰত ০০৭ৰ পৃথিৱীখন গঢ়ি তুলিছিল।
ইয়ান ফ্লেমিং আছিল এগৰাকী ব্ৰিটিছ লেখক। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছ ৰয়েল নেভিৰ নেভেল ইণ্টেলিজেঞ্চ বিভাগত বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৩৯ চনত তেওঁ নেভেল ইণ্টেলিজেঞ্চৰ সঞ্চালক এডমিৰেল জন গডফ্ৰেৰ ব্যক্তিগত সহায়ক হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে।
এই সময়ছোৱাত ফ্লেমিঙে ব্ৰিটিছ চোৰাংচোৱা সংস্থাৰ বিভিন্ন কাম-কাজ, গোপন অভিযান আৰু যুদ্ধকালীন কৌশলৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁৰ অধীনত থকা বা তেওঁৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা বহু চোৰাংচোৱা বিষয়া, কমাণ্ডো আৰু গোপন অভিযানৰ ঘটনাই পৰৱৰ্তী সময়ত জেমছ বণ্ডৰ কাহিনীৰ উপাদান হিচাপে স্থান লাভ কৰে।
১৯৫২ চনত জামাইকাৰ নিজৰ বাসগৃহত বহি ফ্লেমিঙে জেমছ বণ্ডক কেন্দ্ৰ কৰি প্ৰথমখন উপন্যাস Casino Royale লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৫৩ চনত প্ৰকাশ পোৱা এই উপন্যাসখনে বিশ্বজুৰি ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।
আটাইতকৈ আমোদজনক কথাটো হ’ল, জেমছ বণ্ড নামটোও এজন বাস্তৱ ব্যক্তিৰ পৰাই লোৱা হৈছিল। অৱশ্যে সেই ব্যক্তিগৰাকী কোনো চোৰাংচোৱা নাছিল। তেওঁ আছিল এগৰাকী আমেৰিকান পক্ষীবিদ, যাৰ নাম আছিল জেমছ বণ্ড।
ফ্লেমিং পক্ষী নিৰীক্ষণৰ প্ৰতি অত্যন্ত আগ্ৰহী আছিল। তেওঁৰ ওচৰত জেমছ বণ্ড নামৰ এই পক্ষীবিদগৰাকীয়ে লিখা Birds of the West Indies নামৰ এখন গ্ৰন্থ আছিল। উপন্যাসৰ নায়কৰ বাবে এটা সাধাৰণ, সহজ আৰু বিশ্বাসযোগ্য নাম বিচাৰি থাকোঁতে ফ্লেমিঙৰ মনলৈ এই নামটো আহিছিল। সেয়েহে তেওঁ নিজৰ কাল্পনিক চোৰাংচোৱা চৰিত্ৰটোৰ নাম জেমছ বণ্ড ৰাখিছিল।
১৯৬৪ চনত প্ৰকৃত জেমছ বণ্ড আৰু তেওঁৰ পত্নী মেৰী বণ্ডে জামাইকাৰ ফ্লেমিঙৰ বাসগৃহত লেখকগৰাকীক সাক্ষাৎ কৰিছিল।
জেমছ বণ্ডৰ কাহিনীত থকা বহু চৰিত্ৰৰ আঁৰতো বাস্তৱ ব্যক্তিৰ প্ৰভাৱ আছিল। বিশেষকৈ ব্ৰিটিছ নেভেল ইণ্টেলিজেঞ্চৰ বিষয়া জন গডফ্ৰেক জেমছ বণ্ডৰ মুৰব্বী ‘M’ চৰিত্ৰটোৰ অন্যতম প্ৰেৰণা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত গডফ্ৰেই আছিল ফ্লেমিঙৰ ঊৰ্ধ্বতন বিষয়া।
আনহাতে, ‘Q’ নামৰ চৰিত্ৰটোৰ আঁৰত আছিল চাৰ্লছ ফ্ৰেজাৰ-স্মিথ নামৰ এগৰাকী চৰকাৰী বিষয়া। তেওঁ ব্ৰিটিছ এজেণ্টসকলৰ বাবে বিভিন্ন গোপন সঁজুলি প্ৰস্তুত কৰিছিল। সাধাৰণ বস্তুৰ ভিতৰত গোপন কুঠৰী সৃষ্টি কৰি বাৰ্তা বা অন্যান্য সামগ্ৰী লুকুৱাই ৰখাৰ দৰে কৌশলৰ সৈতে তেওঁ জড়িত আছিল।
ইয়াৰ উপৰি ছাৰ্বিয়ান চোৰাংচোৱা ডুস্কো পপ’ভৰ নামো জেমছ বণ্ডৰ চৰিত্ৰটোৰ সম্ভাৱ্য প্ৰেৰণা হিচাপে চৰ্চালৈ আহিছে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ মিত্ৰশক্তিৰ হৈ জাৰ্মান চোৰাংচোৱা বিভাগক ভুল তথ্য যোগান ধৰাৰ দৰে গোপন অভিযানত জড়িত আছিল।
ফ্লেমিঙৰ যুদ্ধকালীন অভিজ্ঞতাৰ বহু প্ৰতিফলন দেখা যায় জেমছ বণ্ডৰ উপন্যাসসমূহত। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ ৩০ এছল্ট ইউনিট নামৰ এটা বিশেষ গোট গঠনৰ ক্ষেত্ৰতো ভূমিকা লৈছিল। এই গোটটোৰ কাম আছিল শত্ৰুপক্ষৰ এলেকাত প্ৰৱেশ কৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক তথ্য আৰু নথি সংগ্ৰহ কৰা।
গোপন অভিযান, ছদ্মবেশ, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ, তালা ভঙা আৰু শত্ৰুৰ শিবিৰত প্ৰৱেশ কৰাৰ দৰে কৌশলসমূহে ফ্লেমিঙৰ কল্পনাৰ জগতখনক প্ৰভাৱিত কৰিছিল। ১৯৪৩ চনৰ ‘অপাৰেচন মিন্সমিট’ নামৰ বিখ্যাত গোপন অভিযানৰ পৰিকল্পনাৰ সৈতেও ফ্লেমিং জড়িত আছিল। এই অভিযানত মৃতদেহৰ জৰিয়তে নাজী বাহিনীক ভুল সামৰিক তথ্য প্ৰদান কৰা হৈছিল।
অৱশ্যে, ফ্লেমিঙে নিজেই জেমছ বণ্ডক কোনো এজন বাস্তৱ চোৰাংচোৱাৰ হুবহু প্ৰতিচ্ছবি বুলি কোৱা নাছিল। তেওঁৰ নিজৰ ভাষ্য অনুসৰি, যুদ্ধকালত দেখা বিভিন্ন চোৰাংচোৱা বিষয়া আৰু কমাণ্ডোসকলৰ গুণৰ সমন্বয়ৰ পৰাই গঢ় লৈ উঠিছিল এই কাল্পনিক চৰিত্ৰটো।
১৯৬২ চনত Dr. No চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে জেমছ বণ্ডে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰূপালী পৰ্দাত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ পিছত ছিন কনেৰী, ৰজাৰ মূৰ, পিয়ৰ্চ ব্ৰছনান আৰু ডেনিয়েল ক্ৰেগৰ দৰে অভিনেতাই এই চৰিত্ৰটোক পৰ্দাত জীৱন্ত কৰি তোলে।
সেয়েহে জেমছ বণ্ড কোনো এজন বাস্তৱ চোৰাংচোৱা নাছিল যদিও তেওঁৰ চৰিত্ৰৰ নাম, ব্যক্তিত্ব, অভিযান আৰু কাহিনীৰ বহু উপাদান বাস্তৱ পৃথিৱীৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। অৰ্থাৎ ০০৭ৰ কাহিনী কল্পনাৰ সৃষ্টি হ’লেও তাৰ ভেটি নিৰ্মাণ হৈছিল দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ চোৰাংচোৱা জগতৰ বাস্তৱ অভিজ্ঞতা আৰু ঘটনাৰ আধাৰত।
