বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে স্মৃতিশক্তি আৰু চিন্তা কৰাৰ ক্ষমতা হ্ৰাস পোৱাটো স্বাভাৱিক বুলি বহুতে ধাৰণা কৰে। কিন্তু শেহতীয়া এক গৱেষণাই এই ধাৰণাক নতুনকৈ ভাবিবলৈ বাধ্য কৰাইছে। গৱেষকসকলৰ মতে, কেৱল কম বয়সতে নহয়, ৮০ বা ৯০ বছৰ বয়সতো মানুহে নিজৰ মগজুৰ কাৰ্যক্ষমতা উন্নত কৰিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে প্ৰতিদিনে মাত্ৰ ৫ৰ পৰা ১৫ মিনিট সময় মানসিক অনুশীলনত ব্যয় কৰিলেও ইতিবাচক ফল লাভ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।
আমেৰিকাৰ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ টেক্সাছ এট ডালাছৰ চেণ্টাৰ ফৰ ব্ৰেইনহেল্থৰ গৱেষকসকলে চলোৱা এই অধ্যয়নত ১৯ৰ পৰা ৯৪ বছৰ বয়সৰ প্ৰায় ৪,০০০ লোকক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। তিনি বছৰ ধৰি চলা এই গৱেষণাৰ ফলাফল প্ৰকাশ পাইছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আলোচনী Scientific Reportsত।
৯৪ বছৰ বয়সতো মগজুৰ উন্নতি সম্ভৱ
গৱেষণাৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশটো হৈছে—বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে মগজুৰ উন্নতিৰ সম্ভাৱনা সম্পূৰ্ণৰূপে শেষ হৈ নাযায়। অধ্যয়নত অংশগ্ৰহণ কৰা লোকসকলক নিয়মীয়াকৈ মগজুৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে বিভিন্ন চমু অনুশীলন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।
প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫ৰ পৰা ১৫ মিনিট সময় ব্যয় কৰা এই অনুশীলনসমূহৰ সৈতে মগজুৰ স্বাস্থ্যৰ ইতিবাচক পৰিৱৰ্তন লক্ষ্য কৰা হৈছিল। বিশেষকৈ চিন্তাৰ স্পষ্টতা, আৱেগিক ভাৰসাম্য আৰু জীৱনৰ প্ৰতি উদ্দেশ্যবোধৰ ক্ষেত্ৰত উন্নতি দেখা গৈছিল।
গৱেষকসকলৰ মতে, মগজুৰ উন্নতিৰ বাবে কোনো নিৰ্দিষ্ট বয়সৰ সীমা নাই। নিয়মীয়া মানসিক অনুশীলনৰ জৰিয়তে জীৱনৰ যিকোনো পৰ্যায়তে মগজুৰ স্বাস্থ্যৰ যত্ন ল’ব পাৰি।
কি আছিল গৱেষণাৰ পদ্ধতি?
এই অধ্যয়নত গৱেষকসকলে ‘BrainHealth Index’ নামৰ এক মূল্যায়ন ব্যৱস্থাৰ সহায় লৈছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ মগজুৰ স্বাস্থ্যৰ বিভিন্ন দিশ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল।
মূলতঃ তিনিটা বিষয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল—
১. চিন্তাৰ স্পষ্টতা: কোনো বিষয় বুজি পোৱা, মনোযোগ দিয়া আৰু জটিল সমস্যাৰ সমাধান কৰাৰ ক্ষমতা।
২. আৱেগিক ভাৰসাম্য: মানসিক চাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু আৱেগিক সুস্থতা বজাই ৰখাৰ ক্ষমতা।
৩. সামাজিক সংযোগ আৰু জীৱনৰ উদ্দেশ্য: আন মানুহৰ সৈতে সুস্থ সম্পৰ্ক বজাই ৰখা আৰু জীৱনৰ প্ৰতি ইতিবাচক দৃষ্টিভংগী ৰখা।
এই সূচকসমূহৰ ভিত্তিত গৱেষকসকলে অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ নিজৰ পূৰ্বৰ ফলাফলৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ৰ ফলাফল তুলনা কৰিছিল। ScienceDaily
মগজু সক্ৰিয় কৰি ৰাখিবলৈ কি কৰিব?
গৱেষণাৰ তথ্য আৰু মগজুৰ স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় বিশেষজ্ঞসকলৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি, দৈনন্দিন জীৱনত কেইটামান সহজ অভ্যাস গঢ়ি তুলিব পাৰি।
১. পাজল আৰু শব্দৰ খেল খেলক
ক্ৰছৱৰ্ড, Sudoku, শব্দ বিচৰা খেল আৰু সাঁথৰ সমাধানৰ জৰিয়তে চিন্তা কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তুলিব পাৰি।
২. নতুন ভাষা বা দক্ষতা শিকক
নতুন ভাষা, বাদ্যযন্ত্ৰ অথবা আন কোনো নতুন বিষয় শিকিবলৈ চেষ্টা কৰিলে মগজুৱে নতুন তথ্য আৰু অভিজ্ঞতাৰ সৈতে কাম কৰিবলগীয়া হয়।
৩. নিয়মীয়াকৈ খোজ কাঢ়ক
শাৰীৰিক সক্ৰিয়তা মগজুৰ স্বাস্থ্যৰ বাবেও উপকাৰী। প্ৰতিদিনে নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসৰি খোজ কঢ়াৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলক।
৪. সামাজিক সম্পৰ্ক বজাই ৰাখক
পৰিয়ালৰ সদস্য, বন্ধু-বান্ধৱীৰ সৈতে কথা পতা আৰু সামাজিক কাম-কাজত অংশগ্ৰহণ কৰাটো মানসিক সুস্থতাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।
৫. সুষম আহাৰ গ্ৰহণ কৰক
ফলমূল, শাক-পাচলি, বাদাম, দাইল আৰু অন্যান্য পুষ্টিকৰ খাদ্যৰে সুষম আহাৰ গ্ৰহণ কৰক।
৬. পৰ্যাপ্ত টোপনি যাওক
নিয়মীয়া আৰু পৰ্যাপ্ত টোপনিয়ে স্মৃতিশক্তি, মনোযোগ আৰু সামগ্ৰিক মগজুৰ কাৰ্যক্ষমতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে।
কম সময়ৰ অনুশীলন, কিন্তু নিয়মীয়াকৈ
গৱেষণাটোৱে দেখুৱাইছে যে মগজুৰ স্বাস্থ্যৰ যত্ন ল’বলৈ প্ৰতিদিনে দীঘলীয়া সময় ব্যয় কৰাটো সদায় প্ৰয়োজনীয় নহয়। কম সময়ৰ অনুশীলনো নিয়মীয়াকৈ অব্যাহত ৰাখিলে ইতিবাচক পৰিৱৰ্তনৰ সম্ভাৱনা থাকে।
অৱশ্যে এই গৱেষণাৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে মাত্ৰ ১৫ মিনিটৰ অনুশীলনে সকলোৰে স্মৃতিশক্তি নিশ্চিতভাৱে বৃদ্ধি কৰিব বা ডিমেনচিয়া, এলঝেইমাৰ আদি ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰিব। গৱেষণাটোত মগজুৰ স্বাস্থ্যৰ বিভিন্ন সূচকৰ উন্নতি পৰ্যবেক্ষণ কৰা হৈছে; ইয়াৰ ফলাফলক ৰোগ নিৰাময়ৰ প্ৰমাণ হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি।
বয়স নহয়, গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈছে নিয়মীয়া অভ্যাস
এই গৱেষণাই মানুহৰ বাবে এক আশাৰ বতৰা কঢ়িয়াই আনিছে। জীৱনৰ কোনো এটা বয়সত উপনীত হোৱাৰ পিছত নতুন কথা শিকা বা নিজৰ মানসিক সক্ষমতা উন্নত কৰাৰ চেষ্টা বন্ধ কৰিব নালাগে।
মগজুকো শৰীৰৰ আন অংগৰ দৰেই যত্ন আৰু অনুশীলনৰ প্ৰয়োজন। সেয়েহে প্ৰতিদিনে কিছু সময় নিজৰ বাবে ৰাখক, নতুন কিবা শিকক, চিন্তা কৰক, পঢ়ক আৰু শাৰীৰিকভাৱে সক্ৰিয় হৈ থাকক।
মনত ৰাখিব, মগজুক সুস্থ আৰু সক্ৰিয় কৰি ৰখাৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট বয়স নাই। আজিৰ পৰা আৰম্ভ কৰা সৰু অভ্যাসটোৱেই কাইলৈ আপোনাৰ মানসিক সুস্থতাৰ বাবে এক ডাঙৰ পদক্ষেপ হ’ব পাৰে।
