আজি ভাৰতৰ কৃষি আৰু গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ ইতিহাসত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ পেলোৱা ড° ভাৰ্গেছ কুৰিয়েনৰ মৃত্যু বাৰ্ষিকী। তেওঁ কেৱল এগৰাকী অভিযন্তা বা উদ্যোগপতিয়েই নাছিল, তেওঁ আছিল ভাৰতৰ দুগ্ধ খণ্ডত এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন অনা দূৰদৰ্শী সমাজ সংস্কাৰক। তেওঁৰ নেতৃত্বতে ভাৰতত আৰম্ভ হৈছিল ‘শ্বেত বিপ্লৱ’, যিয়ে দেশখনক বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ দুগ্ধ উৎপাদক হিচাপে গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল।
১৯২১ চনৰ ২৬ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ কোঝিকোডত জন্মগ্ৰহণ কৰা ভাৰ্গেছ কুৰিয়েনে অভিযান্ত্ৰিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে বিদেশলৈ যায়। পিছত গুজৰাটৰ আনন্দত চৰকাৰী দুগ্ধ কাৰখানাত কাম কৰিবলৈ আহি তেওঁৰ জীৱনৰ নতুন অধ্যায় আৰম্ভ হয়। আনন্দৰ দুগ্ধ উৎপাদকসকলৰ সমস্যাৰ সৈতে জড়িত হৈ তেওঁ উপলব্ধি কৰে যে কৃষকসকলক মধ্যভোগীৰ পৰা মুক্ত কৰি সমবায় ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকক পোনপটীয়াকৈ বজাৰৰ সৈতে সংযোগ কৰিব পাৰিলে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতি শক্তিশালী হ’ব। এই চিন্তাৰ পৰাই গঢ় লৈ উঠিছিল আমুল (AMUL)ৰ সমবায় আন্দোলন। কুৰিয়েনে কৃষকক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি তোলা এই ব্যৱস্থাত লাখ লাখ ক্ষুদ্ৰ দুগ্ধ উৎপাদক একত্ৰিত হৈছিল। তেওঁলোকৰ উৎপাদিত গাখীৰ সংগ্ৰহ, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু বিপণনৰ এক সুসংগঠিত ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠিছিল।
১৯৭০ চনত আৰম্ভ হোৱা অপাৰেচন ফ্লাড কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ দুগ্ধ উৎপাদনত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন আহে। ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ উন্নয়ন ব’ৰ্ডৰ নেতৃত্বত কুৰিয়েনে সমবায় ভিত্তিক দুগ্ধ আন্দোলনক সমগ্ৰ দেশলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰে। ফলত গ্ৰামাঞ্চলৰ কৃষকসকলৰ আয় বৃদ্ধিৰ লগতে বিশেষকৈ মহিলা দুগ্ধ উৎপাদকসকলৰ অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণো বৃদ্ধি পায়।
তেওঁৰ অসামান্য অৱদানৰ স্বীকৃতি হিচাপে ভাৰ্গেছ কুৰিয়েনে পদ্মশ্ৰী, পদ্মভূষণ আৰু পদ্মবিভূষণকে ধৰি বিভিন্ন সন্মান লাভ কৰে। ১৯৯৩ চনৰ ৯ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ভাৰ্গেছ কুৰিয়েনৰ জীৱন কেৱল এজন ব্যক্তিৰ সফলতাৰ কাহিনী নহয়; ই হৈছে সমবায় শক্তিৰে গ্ৰাম্য ভাৰতক আত্মনিৰ্ভৰ কৰি তোলাৰ এক অনন্য উদাহৰণ। কৃষকক উন্নয়নৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তেওঁ দেখুৱাই গৈছে সঠিক নেতৃত্ব, সংগঠন আৰু সমবায়ৰ শক্তিৰে এখন দেশৰ অৰ্থনীতিৰ ৰূপ সলনি কৰিব পাৰি।
ভাৰতৰ দুগ্ধমানৱ বা ‘Milk Man Of India’ খ্যাত ড০ ভাৰ্গিছ কুৰিয়েনলৈ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাৰ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি। মুখ্যমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে ভাৰতৰ দুগ্ধ খণ্ড আৰু সমবায় আন্দোলনলৈ কুৰিয়েনে আগবঢ়োৱা অৱদানক স্মৰণ কৰে।
সামাজিক মাধ্যমত কৰা এটা পোষ্টত মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই কয় যে ড০ ভাৰ্গিছ কুৰিয়েনে ‘শ্বেত বিপ্লৱ’ৰ নেতৃত্ব দি সমবায় আন্দোলনৰ জৰিয়তে লাখ লাখ কৃষকক সবলীকৰণ কৰিছিল আৰু দেশৰ দুগ্ধ খণ্ডৰ আমূল পৰিৱৰ্তন সাধন কৰিছিল। যি সমবায় আন্দোলন অসমতো অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছে বুলি মন্তব্য মুখ্যমন্ত্ৰীৰ।
