শেহতীয়াকৈ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী নীতিন গাডকাৰীয়ে ইথানল ভিত্তিক ষ্ট’ভ প্ৰযুক্তিৰ কথা ঘোষণা কৰিছে। তেওঁ দাবী কৰে যে মাত্ৰ ৭ শতাংশ ইথানল পানীৰ সৈতে মিহলাই ষ্ট’ভৰ দৰে জুইৰ সৃষ্টি কৰা সম্ভৱ— যিটো দ্ৰৱ বাণিজ্যিক এল পি জি চিলিণ্ডাৰতকৈ যথেষ্ট কম খৰছী আৰু সম্পূৰ্ণ থলুৱা। বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা এইটো সঁচাকৈয়ে সম্ভৱ হ’ব পাৰে যদিও নিৰ্দিষ্ট ৰাসায়নিক আৰু অভিযান্ত্ৰিক পৰিস্থিতিতহে ই সম্ভৱপৰ। এতিয়া প্ৰশ্নটো হ’ল: কেনেকৈ?
পানী আৰু ইথানলৰ মিশ্ৰণ জ্বলিব পাৰেনে?
প্ৰথমে দহনৰ প্ৰক্ৰিয়াটো বুজি পাওঁ। ইথানল হৈছে অটোমোটিভ খণ্ডত জৈৱ ইন্ধন হিচাপে বহুলভাৱে ব্যৱহৃত জ্বলনশীল এলকহল। ইয়াৰ বিপৰীতে এল পি জি (Liquefied Petroleum Gas) হৈছে হাইড্ৰ’কাৰ্বন গেছ। এল পি জিৰ দৰে ইথানল এটা তৰল ইন্ধন; ইয়াৰ বাষ্পৰ পৰ্যাপ্ত পৰিমাণ বতাহত থকা অক্সিজেনৰ সৈতে মিহলি হৈ ইয়াৰ প্ৰজ্বলনৰ উষ্ণতা লাভ কৰিলেহে ই জ্বলায়।
কিয় ই গুৰুত্বপূৰ্ণ?
জাৰ্নেল অৱ লছ প্ৰিভেনচন ইন দ্য প্ৰচেছ ইণ্ডাষ্ট্ৰীজত প্ৰকাশিত গৱেষণাৰ মতে পানীত ইথানলৰ ঘনত্ব কম হ’লে জুই জ্বলোৱাটো কঠিন হৈ পৰে, কাৰণ পানীয়ে বাষ্পীভৱন প্ৰক্ৰিয়াত বাধা দিয়ে। স্বাভাৱিক পৰিস্থিতিত ৭ শতাংশতকৈ কম ইথানল থকা মিশ্ৰণত সুস্থিৰ শিখা টিকিব নোৱাৰে। ঠিক এই কাৰণেই বিয়েৰৰ দৰে পানীয়ত—মদ থকা সত্ত্বেও—সহজতে জুই নালাগে।
বাণিজ্যিক ষ্ট’ভৰ যান্ত্ৰিকতা বুজিবলৈ: ইথানল ষ্ট’ভত সাধাৰণতে ৭০ শতাংশৰ পৰা ৯০ শতাংশলৈকে উচ্চ ঘনত্বৰ ইথানলৰ মিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিয়ে এল পি জিৰ দৰেই নীলা শিখা উৎপন্ন কৰে। বিশুদ্ধ ইথানলৰ ফ্লেছ পইণ্ট প্ৰায় ১৩ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ, অৰ্থাৎ তুলনামূলকভাৱে কম উষ্ণতাতো ই জ্বলনীয় বাষ্প নিৰ্গত কৰিব পাৰে। কিন্তু পানীৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি হোৱাৰ লগে লগে এই প্ৰক্ৰিয়াটো অধিক প্ৰত্যাহ্বানজনক হৈ পৰে কাৰণ পানীয়ে তাপ শোষণ কৰে। এই প্ৰেক্ষাপটত স্পষ্ট হৈ পৰে যে নীতিন গাডকাৰীৰ এই দাবী বৈজ্ঞানিকভাৱে সম্ভৱপৰ হ’ব যদিহে চৌকাটোত এটা কাৰ্যক্ষম বাৰ্নাৰ ব্যৱস্থা—যেনে চাপযুক্ত বাৰ্নাৰ বা প্ৰি-হিটিং মেকানিজম—সজ্জিত হয়। ইয়াৰ ফলত ইন্ধনৰ সঠিক বাষ্পীভৱন সহজ হয়।
ইয়াৰ ফলত ৰন্ধা-বঢ়াৰ ইন্ধন সস্তা হ’ব পাৰেনে?
থলুৱা বিকল্পৰ কথা বিবেচনা কৰিলে ভাৰতত চুপাৰি আৰু কৃষি অৱশিষ্টৰ পৰা ইথানলৰ উৎপাদন দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে। ঘৰুৱাভাৱে উৎপাদিত ইথানলৰ ব্যৱহাৰে এল পি জি আমদানিৰ ওপৰত দেশৰ নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিব পাৰে।
ইয়াৰ লগত জড়িত প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ সন্দৰ্ভত ক’বলৈ গ’লে ইথানলৰ শিখা দিনৰ পোহৰত প্ৰায় অদৃশ্য হৈ থাকে, যিয়ে সুৰক্ষাৰ বাবে বিপদৰ সৃষ্টি কৰে। তদুপৰি ইন্ধনৰ মিশ্ৰণটো সঠিকভাৱে ভাৰসাম্য ৰক্ষা নকৰিলে চৌকাটোৱে সঠিকভাৱে কাম নকৰে। বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা ইথানলৰ সহায়ত ৰন্ধা-বঢ়া কৰাটো সঁচাকৈয়ে সম্ভৱ যদিও ইয়াৰ বাবে নিখুঁত ৰাসায়নিক প্ৰস্তুতি আৰু উপযুক্ত প্ৰযুক্তিৰ প্ৰয়োগৰ প্ৰয়োজন।
কি ক’লে নীতিন গাডকাৰীয়ে?
শেহতীয়াকৈ নাগপুৰত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় পথ পৰিবহণ মন্ত্ৰী নীতিন গাডকাৰীয়ে ইথানল ভিত্তিক চৌকা প্ৰযুক্তিৰ প্ৰট’টাইপ উন্মোচন কৰে। এই বিশেষ চৌকাটো প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ সময়ত গাডকাৰীয়ে কয় যে এল পি জি চিলিণ্ডাৰ ব্যৱহাৰৰ তুলনাত ইয়াক ৰন্ধা-বঢ়াৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাটো অধিক মিতব্যয়ী অৰ্থনৈতিক হ’ব। তেওঁ এই প্ৰযুক্তিটোক পৰিৱেশ অনুকূল বুলিও বৰ্ণনা কৰে।
