আমি দৈনন্দিন জীৱনত সাধাৰণতে ১২ ঘণ্টীয়া ঘড়ীৰ সময় ব্যৱহাৰ কৰোঁ। পুৱা ৬ বজা, দুপৰীয়া ২ বজা বা নিশা ১০ বজা বুলি সময় উল্লেখ কৰাটো আমাৰ বাবে সহজ আৰু চিনাকি। কিন্তু ৰে’লৰ টিকট, বিমানৰ ব’ৰ্ডিং পাছ অথবা ৰে’ল ষ্টেচন আৰু বিমানবন্দৰৰ সময়সূচীলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে তাত ১২ ঘণ্টাৰ সলনি ২৪ ঘণ্টীয়া সময়ৰ ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
উদাহৰণস্বৰূপে, সন্ধিয়া ৬ বাজি ৪৫ মিনিটক ৬:৪৫ PM বুলি লিখাৰ পৰিৱৰ্তে ১৮:৪৫ বুলি উল্লেখ কৰা হয়। ঠিক সেইদৰে নিশা ১০ বজাত ২২:০০ আৰু মাজনিশা ১২ বজাত ০০:০০ বুলি দেখুওৱা হয়। কিন্তু ৰে’ল আৰু বিমান পৰিবহণত এই বিশেষ সময় ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰাৰ কাৰণ কি?
ইয়াৰ মূল কাৰণ হৈছে সময়ৰ ক্ষেত্ৰত হোৱা বিভ্ৰান্তি দূৰ কৰা, সঠিক সময়সূচী বজাই ৰখা আৰু যাত্ৰী তথা পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰা।
১২ ঘণ্টীয়া ঘড়ীত বিভ্ৰান্তিৰ আশংকা
১২ ঘণ্টীয়া ঘড়ীত এটা সময় দিনটোত দুবাৰকৈ আহে। উদাহৰণস্বৰূপে, পুৱা ৬ বজা আৰু সন্ধিয়া ৬ বজা—দুয়োটাতে ঘড়ীত ৬ বাজে। সেয়েহে সময় উল্লেখ কৰাৰ সময়ত AM বা PM লিখিবলগীয়া হয়।
কিন্তু বহু সময়ত AM আৰু PM বুজিবলৈ ভুল হ’ব পাৰে। বিশেষকৈ মাজনিশা, পুৱতি নিশা অথবা গভীৰ নিশাৰ ৰে’লৰ সময়সূচীৰ ক্ষেত্ৰত এনে ভুলে যাত্ৰীক সমস্যাত পেলাব পাৰে। ভুল সময়ত ষ্টেচনত উপস্থিত হ’লে যাত্ৰীয়ে নিজৰ নিৰ্ধাৰিত ৰে’লখন হেৰুৱাবও পাৰে।
এই সমস্যাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ২৪ ঘণ্টীয়া সময় ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ব্যৱস্থাত দিনটোৰ প্ৰতিটো সময়ৰ বাবে সুকীয়া সংখ্যা থাকে। মাজনিশা ০০:০০ বজাৰ পৰা আৰম্ভ হৈ দিনটোৰ শেষ সময় ২৩:৫৯ বজালৈকে সময় গণনা কৰা হয়। ফলত AM বা PM উল্লেখ কৰাৰ প্ৰয়োজন নহয়।
ৰে’ল পৰিবহণত ২৪ ঘণ্টীয়া সময় ব্যৱস্থাৰ ইতিহাস
ৰে’ল পৰিবহণত ২৪ ঘণ্টীয়া সময় ব্যৱস্থাৰ ব্যৱহাৰৰ আঁৰত আছে এক ঐতিহাসিক কাৰণ। ঊনবিংশ শতিকাত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত ৰে’লপথৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত প্ৰতিখন চহৰে নিজৰ স্থানীয় সময় অনুসৰণ কৰিছিল।
সেই সময়ত আধুনিক ঘড়ী আৰু একে সময় নিৰ্ধাৰণৰ ব্যৱস্থা বৰ্তমানৰ দৰে উন্নত নাছিল। সাধাৰণতে সূৰ্যৰ অৱস্থানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সময় নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। ফলত এখন চহৰৰ সময়ৰ সৈতে আন এখন চহৰৰ সময়ৰ সামান্য পাৰ্থক্য থাকিব পাৰিছিল।
ৰে’লপথৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এখন চহৰৰ পৰা আন এখন চহৰলৈ ৰে’ল চলাচল বৃদ্ধি পালে। এনে পৰিস্থিতিত সময়ৰ একক আৰু নিৰ্দিষ্ট ব্যৱস্থাৰ প্ৰয়োজনীয়তা বৃদ্ধি পায়। ৰে’লৰ চলাচল, যাত্ৰাৰ সময়সূচী আৰু বিভিন্ন ষ্টেচনৰ মাজত সমন্বয় বজাই ৰাখিবলৈ এক মানক সময় ব্যৱস্থা গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰে।
বিমান পৰিবহণত ২৪ ঘণ্টীয়া সময় কিয় অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ?
ৰে’লৰ দৰে বিমান পৰিবহণতো ২৪ ঘণ্টীয়া সময় ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ গুৰুত্ব আৰু অধিক।
কাৰণ, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানসমূহে এখন দেশৰ পৰা আন এখন দেশলৈ যাত্ৰা কৰাৰ সময়ত বিভিন্ন সময় মণ্ডল (Time Zone) অতিক্ৰম কৰে। এনে অৱস্থাত পাইলট, বিমান পৰিচালনা নিয়ন্ত্ৰণ কেন্দ্ৰৰ বিষয়া (Air Traffic Controllers) আৰু বিমানবন্দৰৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ মাজত সময়ৰ ক্ষেত্ৰত সঠিক সমন্বয় থকাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান পৰিবহণৰ কাৰিকৰী কাম-কাজত সমন্বিত বিশ্ব সময় (Coordinated Universal Time বা UTC) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন দেশৰ সময়ৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে সৃষ্টি হ’ব পৰা বিভ্ৰান্তি হ্ৰাস পায়। অৱশ্যে যাত্ৰীসকলৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা বিমানৰ সময়সূচীত সাধাৰণতে সংশ্লিষ্ট বিমানবন্দৰৰ স্থানীয় সময় উল্লেখ কৰা হয়।
সুৰক্ষা আৰু সময়ৰ সঠিকতা হৈছে মূল লক্ষ্য
ৰে’ল আৰু বিমান পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত সময়ৰ সামান্য ভুলেও ডাঙৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। সেয়েহে এই দুয়োটা পৰিবহণ ব্যৱস্থাতে সময়ৰ সঠিকতা, একৰূপতা আৰু সুৰক্ষাক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়।
ভাৰততো ৰে’লৰ সময়সূচী, টিকট আৰু ষ্টেচনৰ তথ্য প্ৰদৰ্শন কৰা পৰ্দাত ২৪ ঘণ্টীয়া সময় ব্যৱস্থা বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত যাত্ৰীসকলৰ লগতে ৰে’ল পৰিচালনাৰ সৈতে জড়িত কৰ্মচাৰীসকলেও সময় সহজে বুজিব পাৰে।
গতিকে ৰে’ল আৰু বিমানত ২৪ ঘণ্টীয়া ঘড়ী ব্যৱহাৰ কৰাটো কেৱল এক নিয়ম নহয়। সময়ৰ বিভ্ৰান্তি দূৰ কৰি যাত্ৰা সুৰক্ষিত, সুশৃংখল আৰু নিয়মীয়া কৰি ৰখাৰ বাবেই এই ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছে।
