দেশত জৰুৰীকালীন অৱস্থা (Emergency) জাৰি কৰাৰ সিদ্ধান্তক লৈ অনুতপ্ত আছিল প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধী। আনকি সেই সময়ছোৱাত হোৱা অত্যাধিক কঠোৰতাৰ বাবে তেওঁ ৰাজহুৱাভাৱে ক্ষমাও বিচাৰিছিল। এই মন্তব্য কৰিছে কংগ্ৰেছৰ সংসদীয় দলৰ অধ্যক্ষ ছোনিয়া গান্ধীয়ে।
অহা ১০ নৱেম্বৰত প্ৰকাশ পাব ছোনিয়া গান্ধীৰ আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থ ‘Belonging: A Journey of Love’। গ্ৰন্থখন প্ৰকাশৰ পূৰ্বে শনিবাৰে ‘দ্য হিন্দু’ কাকতৰ সম্পাদক এন ৰামক দিয়া এক সাক্ষাৎকাৰত জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সময়ছোৱাৰ বিভিন্ন দিশৰ ওপৰত মুকলিকৈ মত প্ৰকাশ কৰে ছোনিয়াই।
জৰুৰীকালীন অৱস্থা জাৰি কৰাৰ আঁৰত ইন্দিৰা গান্ধীৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সঞ্জয় গান্ধীৰ ভূমিকা আছিল বুলি বহুতে বিশ্বাস কৰে। কিন্তু এই ধাৰণাৰ সৈতে একমত নহয় ছোনিয়া গান্ধী। তেওঁৰ মতে, জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সৈতে সঞ্জয় গান্ধীৰ নাম জড়িত হৈ পৰিলেও ইন্দিৰাৰ কেইবাগৰাকীও জ্যেষ্ঠ সহযোগীৰ ফালৰ পৰাও যথেষ্ট চাপ সৃষ্টি কৰা হৈছিল।
আনহাতে, ৰাজীৱ গান্ধীয়ে জৰুৰীকালীন অৱস্থা জাৰি কৰাটো বিচৰা নাছিল বুলিও সাক্ষাৎকাৰত উল্লেখ কৰে ছোনিয়াই। তেওঁৰ মতে, এই বিষয়ত ৰাজীৱ গান্ধীৰ মতামত পৃথক আছিল। অৱশ্যে সেই সময়ত ইন্দিৰা গান্ধীৰ কাষত থিয় দিয়া লোকসকলৰ ভিতৰত ৰাজীৱো অন্যতম আছিল।
ছোনিয়াই কয় যে, ৰাজীৱ গান্ধীয়ে বিভিন্ন ঠাইৰ লোকসকলৰ অভিযোগ আৰু প্ৰতিক্ৰিয়া শুনি সেইবোৰ ইন্দিৰা গান্ধীক জনাইছিল। অৱশ্যে চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত ইন্দিৰা গান্ধীয়ে নিজেই গ্ৰহণ কৰিছিল।
জৰুৰীকালীন অৱস্থাক গণতন্ত্ৰবিৰোধী আৰু স্বৈৰতান্ত্ৰিক আখ্যা দিয়া উচিত নেকি বুলি সোধা প্ৰশ্নৰ উত্তৰত ছোনিয়াই স্বীকাৰ কৰে যে সেই সময়ছোৱা আছিল অতি গুৰুতৰ। নাগৰিকৰ গণতান্ত্ৰিক অধিকাৰ খৰ্ব কৰা হৈছিল বুলিও তেওঁ মানি লয়। অৱশ্যে তেওঁৰ দাবী, সেই সময়ত গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপসমূহ সংবিধানৰ বিধি অনুসৰিয়েই লোৱা হৈছিল।
ছোনিয়াৰ মতে, দেশজুৰি প্ৰতিবাদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত অগ্নিসংযোগ আৰু আমোলা তথা সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ লোকসকলক চৰকাৰী নিৰ্দেশ অমান্য কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱাৰ ফলত পৰিস্থিতিৰ দ্ৰুত অৱনতি ঘটিছিল। এনে পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ ইন্দিৰা গান্ধীয়ে যথেষ্ট প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল।
অৱশ্যে অতীতৰ ঘটনাসমূহ এতিয়া অধিক ভালদৰে পৰ্যালোচনা কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে বুলি মত প্ৰকাশ কৰে ছোনিয়া গান্ধীয়ে। তেওঁৰ মতে, অৱশেষত ইন্দিৰা গান্ধীয়ে পৰিস্থিতিৰ বাস্তৱতা উপলব্ধি কৰি ১৯৭৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত লোকসভা নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।
উল্লেখ্য যে, ১৯৭৫ চনৰ ২৫ জুনত দেশত জৰুৰীকালীন অৱস্থা ঘোষণা কৰা হৈছিল আৰু ১৯৭৭ চনৰ ২১ মাৰ্চত ইয়াৰ অন্ত পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত নাগৰিকৰ মৌলিক অধিকাৰ খৰ্ব, সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ আৰু বিৰোধী নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ দৰে ঘটনা সংঘটিত হৈছিল।
