অচিনাকি নম্বৰৰ পৰা ফোন আহিলে এতিয়াৰে পৰা কল কৰোঁতা ব্যক্তিজন কোন, সেয়া জানিবলৈ অধিক সহজ হ’ব। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ২০২৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰৰ পৰা দেশৰ টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰীসকলক কলিং নেম প্ৰেজেণ্টেচন (CNAP) সেৱা আৰম্ভ কৰাৰ নিৰ্দেশ দিছে। এই ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে ফোন গ্ৰহণ কৰা ব্যক্তিৰ মোবাইলৰ স্ক্ৰীণত কল কৰোঁতাৰ ফোন নম্বৰৰ লগতে তেওঁৰ নামো প্ৰদৰ্শিত হ’ব।
১৩ অক্টোবৰত জাৰি কৰা নিৰ্দেশনা অনুসৰি, টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰীসকলে ফ’ৰজি আৰু ইয়াতকৈ উন্নত প্ৰযুক্তিৰ বেতাঁৰ নেটৱৰ্কত এই সেৱা আৰম্ভ কৰাৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থা সম্পন্ন কৰিছে। এই সেৱা লাভ কৰিবলৈ গ্ৰাহকে পৃথকে কোনো আবেদন কৰিব নালাগিব। অৱশ্যে, ২জি, ৩জি নেটৱৰ্ক আৰু ৰাজহুৱা ছুইচড টেলিফোন নেটৱৰ্ক (PSTN)ত এই সেৱা আৰম্ভ কৰাৰ বিষয়টো পৃথকভাৱে পৰীক্ষা কৰাৰ পিছত বিবেচনা কৰা হ’ব।
CNAP হৈছে এনে এক ব্যৱস্থা, যাৰ জৰিয়তে ফোন অহাৰ সময়ত কল কৰোঁতাৰ নাম গ্ৰাহকৰ মোবাইলৰ স্ক্ৰীণত দেখা যাব। এই নামটো ফোন কৰোঁতা ব্যক্তিজনৰ টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰীৰ (TSP) গ্ৰাহক-তথ্যৰ ভঁৰালত থকা তথ্যৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হ’ব।
এই ব্যৱস্থাত কলিং লাইন আইডেণ্টিফিকেচন (CLI)ৰ অধীনত ফোন কৰোঁতাৰ পৰিচয় প্ৰদৰ্শন কৰা হ’ব। ইয়াত ফোন নম্বৰৰ লগতে কল কৰোঁতাৰ নামো অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব।
নতুন নিৰ্দেশনা অনুসৰি, গ্ৰাহকৰ ফোনৰ স্ক্ৰীণত দুটা পৃথক তথ্য প্ৰদৰ্শিত হ’ব। প্ৰথম অংশত আগৰ দৰেই ফোন কৰোঁতাৰ নম্বৰ বা পৰিচয় দেখুওৱা হ’ব। দ্বিতীয় অংশত তেওঁৰ নাম প্ৰদৰ্শন কৰা হ’ব।
নামটো কেনেদৰে দেখা যাব?
নম্বৰটো ফোনৰ কণ্টেক্ট তালিকাত সংৰক্ষিত থাকিলে: গ্ৰাহকে নিজৰ ফোনত যি নামেৰে নম্বৰটো সংৰক্ষণ কৰি ৰাখিছে, সেই নামটো স্ক্ৰীণত দেখা যাব।
নম্বৰটো সংৰক্ষিত নাথাকিলে: দেশৰ ভিতৰৰ ফোনৰ ক্ষেত্ৰত কল কৰোঁতা ব্যক্তিৰ টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰীৰ গ্ৰাহক-তথ্যত থকা নামটো প্ৰদৰ্শিত হ’ব।
বিদেশৰ পৰা ফোন আহিলে: ফোনটো ‘International Call’ বুলি চিহ্নিত কৰা হ’ব।
অৰ্থাৎ, অচিনাকি নম্বৰৰ পৰা ফোন আহিলেও কল কৰোঁতাৰ নাম জানিব পৰাৰ সম্ভাৱনা থাকিব। ইয়াৰ ফলত ফোন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে কল কৰোঁতাৰ পৰিচয় সম্পৰ্কে কিছু ধাৰণা লাভ কৰাটো সহজ হ’ব।
চৰকাৰৰ নিৰ্দেশনাত টেলিকম সেৱাৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। ইয়াত *টেলিকমিউনিকেচনছ (অথৰাইজেচন ফৰ প্ৰভিজন অৱ প্ৰিন্সিপাল টেলিকমিউনিকেচন ছাৰ্ভিচেছ) ৰুলছ, ২০২৬*ৰ ৪৮(১) নং নিয়মৰ উল্লেখ কৰা হৈছে।
এই নিয়ম অনুসৰি, নতুনকৈ অনুমোদন লাভ কৰা প্ৰতিটো টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰীয়ে নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে ফোন কৰোঁতাৰ পৰিচয় গ্ৰাহকৰ ওচৰত এনেদৰে প্ৰদৰ্শিত হয়, যাতে সেই তথ্যত অননুমোদিত সালসলনি কৰিব নোৱাৰি আৰু নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী চৰ্তসমূহ মানি চলা হয়।
ইয়াৰ উপৰি, সেৱাটোৰ ক্ষেত্ৰত ছিকিউৰিটি বাই ডিজাইন পদ্ধতি অনুসৰণ কৰিব লাগিব। অৰ্থাৎ, ব্যৱস্থাটোৰ গঠন আৰু কাৰ্যপ্ৰণালীৰ মাজতে সুৰক্ষাৰ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগিব।
নিৰ্দেশনা অনুসৰি, ফোন আহোঁতে নাম চিনাক্ত কৰাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰশ্ন-উত্তৰ প্ৰক্ৰিয়াটোৱে কলটো সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত কল কৰোঁতাৰ নামৰ তথ্য সংৰক্ষণ কৰি নাৰাখিব পৰাটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব।
টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰীসকলে নিজৰ তথ্যভঁৰাল, নেটৱৰ্ক আৰু সংযোগ ব্যৱস্থা পৰ্যাপ্তভাৱে উন্নত কৰি ৰাখিব লাগিব, যাতে নাম চিনাক্তকৰণৰ অনুৰোধসমূহ দক্ষতাৰে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰিব পাৰে আৰু সময়মতে তথ্য প্ৰদৰ্শন কৰিব পাৰে। লগতে প্ৰযোজ্য আইন অনুসৰি টেলিকম সেৱাৰ গুণগত মান বজাই ৰাখিব লাগিব।
নতুন নিৰ্দেশনাত ব্যৱসায়িক সংযোগ বা বৃহৎ সংখ্যক সংযোগ ব্যৱহাৰ কৰা গ্ৰাহকসকলৰ বাবে বিশেষ সুবিধাৰ ব্যৱস্থা ৰখা হৈছে। এনে গ্ৰাহকে নিজৰ গ্ৰাহক-তথ্যত থকা নামৰ পৰিৱৰ্তে নিৰ্দিষ্ট চৰ্ত পূৰণ কৰা পছন্দৰ ব্যৱসায়িক নাম প্ৰদৰ্শন কৰাৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰিব।
কিন্তু পছন্দৰ নামটো চৰকাৰীভাৱে স্বীকৃত হোৱাটো বাধ্যতামূলক। ইয়াৰ বাবে নামটো তলৰ যিকোনো এটা চৰ্ত পূৰণ কৰিব লাগিব—
বাণিজ্য আৰু উদ্যোগ মন্ত্ৰালয়ৰ উদ্যোগ আৰু আভ্যন্তৰীণ বাণিজ্য প্ৰসাৰ বিভাগৰ অধীনস্থ ট্ৰেড মাৰ্কছ ৰেজিষ্ট্ৰীত ব্যৱহাৰকাৰীৰ নামত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেডমাৰ্ক হ’ব লাগিব।
অথবা, সামগ্ৰী আৰু সেৱা কৰ (GST) প’ৰ্টেলত পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যৱসায়িক নাম হ’ব লাগিব।
এই নাম প্ৰদৰ্শনৰ অনুমতি দিয়াৰ পূৰ্বে সংশ্লিষ্ট টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰীয়ে নামটো পৰীক্ষা কৰি নিশ্চিত কৰিব লাগিব।
নতুন সংযোগৰ ক্ষেত্ৰত গ্ৰাহকৰ আবেদন-পত্ৰ আৰু গ্ৰাহক-তথ্যৰ ভঁৰাল—দুয়োটা স্থানতে পছন্দৰ নামটো লিপিবদ্ধ কৰিব লাগিব। আনহাতে, পূৰ্বৰে পৰা থকা সংযোগৰ ক্ষেত্ৰত গ্ৰাহকে নিজৰ পছন্দৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাবে আবেদন কৰিব পৰাকৈ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিব লাগিব। আবেদনখন পৰীক্ষা আৰু যথাযথ সত্যাপন কৰাৰ পিছতহে টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰীয়ে তথ্য আপডেট কৰিব পাৰিব।
নতুন সেৱাটোক লৈ গ্ৰাহকৰ কোনো অভিযোগ থাকিলে সেয়া গ্ৰহণ, লিপিবদ্ধ আৰু সংৰক্ষণ কৰাৰ বাবে প্ৰতিটো টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰীয়ে উপযুক্ত কাৰিকৰী আৰু প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিব লাগিব।
গ্ৰাহকৰ অভিযোগসমূহ সংশ্লিষ্ট সেৱা প্ৰদানকাৰীৰ অভিযোগ নিষ্পত্তি ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমাৰ ভিতৰত সমাধান কৰিব লাগিব।
অৱশ্যে, এই নিয়মত এটা বিশেষ ব্যতিক্ৰমো ৰখা হৈছে। যিসকল গ্ৰাহকে প্ৰচলিত নিৰ্দেশনা অনুসৰি কলিং লাইন আইডেণ্টিফিকেচন ৰিষ্ট্ৰিকচন (CLIR) সেৱা সক্ৰিয় কৰি ৰাখিছে, তেওঁলোকৰ নাম প্ৰদৰ্শন কৰা নহ’ব। অৰ্থাৎ, এই সুবিধা ব্যৱহাৰ কৰা ব্যক্তিৰ কলিং নেম পৰিচয় গ্ৰাহকৰ মোবাইলৰ স্ক্ৰীণত দেখা নাযাব।
CNAP সেৱা আৰম্ভ হ’লে অচিনাকি নম্বৰৰ পৰা অহা ফোনৰ ক্ষেত্ৰত কল কৰোঁতাৰ নাম জানিব পৰাৰ সুবিধা বৃদ্ধি পাব। বিশেষকৈ নম্বৰ সংৰক্ষণ নকৰা ব্যক্তিৰ ফোন আহিলে এই ব্যৱস্থাই সহায় কৰিব পাৰে।
কিন্তু মনত ৰখা প্ৰয়োজন যে স্ক্ৰীণত নাম দেখা গ’লেই ফোন কৰোঁতাৰ পৰিচয় সম্পূৰ্ণৰূপে সত্যাপিত হোৱা বুলি নিশ্চিত কৰিব নোৱাৰি। সেয়েহে বেংকৰ তথ্য, পাছৱৰ্ড, OTP বা আন সংবেদনশীল তথ্য বিচৰা অচিনাকি ফোনৰ ক্ষেত্ৰত গ্ৰাহকে সাৱধানতা অৱলম্বন কৰা উচিত।
উল্লেখ্য যে, চৰকাৰৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি ২০২৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰৰ পৰা CNAP সেৱা আৰম্ভ কৰাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। প্ৰথম পৰ্যায়ত ফ’ৰজি আৰু ইয়াতকৈ উন্নত নেটৱৰ্কত সেৱাটো প্ৰযোজ্য হ’ব; দুজি, থ্ৰীজি আৰু PSTN নেটৱৰ্কৰ ক্ষেত্ৰত পৰৱৰ্তী সিদ্ধান্ত পৃথকভাৱে গ্ৰহণ কৰা হ’ব।
