কংগ্ৰেছৰ জ্যেষ্ঠ নেত্ৰী তথা কংগ্ৰেছ সংসদীয় দলৰ অধ্যক্ষ ছোনিয়া গান্ধীৰ বহু প্ৰত্যাশিত আত্মজীৱনী ‘Belonging: A Journey of Love’ শীৰ্ষক গ্ৰন্থখনত নিজৰ ব্যক্তিগত জীৱন, পৰিয়ালৰ ইতিহাস আৰু ৰাজনৈতিক অভিজ্ঞতাৰ লগতে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ সৈতে থকা সম্পৰ্ক, ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘ (RSS)ৰ আদৰ্শ আৰু ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক পৰিৱেশ সন্দৰ্ভতো কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ মন্তব্য কৰিছে ছোনিয়া গান্ধীয়ে।
গ্ৰন্থখনত ছোনিয়া গান্ধীয়ে দাবী কৰিছে যে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ সৈতে তেওঁৰ আজিলৈকে কোনো প্ৰকৃত বা দীঘলীয়া বাৰ্তালাপ হোৱা নাই। বিভিন্ন চৰকাৰী আৰু অৰ্ধ-চৰকাৰী অনুষ্ঠানত দুয়োৰে সাক্ষাৎ হ’লেও মোদীয়ে তেওঁৰ সৈতে চকুত চকু থৈ কথা পতাৰ পৰা আঁতৰি থাকে বুলি উল্লেখ কৰিছে কংগ্ৰেছ নেত্ৰীগৰাকীয়ে।
‘মোদীয়ে চকুত চকু থৈ কথা পতাৰ পৰা আঁতৰি থাকে’
ছোনিয়া গান্ধীৰ মতে, নৰেন্দ্ৰ মোদী প্ৰধানমন্ত্ৰী হোৱাৰ পাছৰে পৰা দুয়োৰে মাজত কোনো উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিগত যোগাযোগ হোৱা নাই। সংসদৰ প্ৰতিটো অধিৱেশনৰ অন্তত লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ কক্ষত বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দলৰ নেতাসকলৰ পৰম্পৰাগত বৈঠকৰ সময়ত তেওঁলোকৰ সাক্ষাৎ হয়। এনে সাক্ষাতত মোদীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে নমস্কাৰ জনায় যদিও চকুত চকু থৈ কথা পতাৰ পৰা আঁতৰি থাকে বুলি আত্মজীৱনীখনত লিখিছে ছোনিয়া গান্ধীয়ে।
অৱশ্যে, অসুস্থতাৰ বাবে চিকিৎসালয়ত থাকি উভতি অহাৰ পাছত মোদীয়ে মাজে-সময়ে তেওঁৰ স্বাস্থ্যৰ খবৰ লোৱা বুলিও উল্লেখ কৰিছে। জন্মদিন আৰু নৱবৰ্ষৰ শুভেচ্ছা বিনিময়ৰ দৰে আনুষ্ঠানিক যোগাযোগো হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ বাহিৰে দুয়োৰে মাজত কোনো বিশেষ কথা-বতৰা হোৱা নাই বুলি তেওঁ দাবী কৰিছে।
‘মোদীৰ ভাৰতৰ ধাৰণা আৰু মোৰ ভাৰতৰ ধাৰণা পৃথক’
আত্মজীৱনীখনত ছোনিয়া গান্ধীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ সৈতে থকা আদৰ্শগত পাৰ্থক্যৰ বিষয়েও স্পষ্টভাৱে মত প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, দুয়োটা সম্পূৰ্ণ পৃথক আদৰ্শগত পৰিৱেশৰ পৰা আহিছে আৰু ভাৰতক লৈ দুয়োৰে দৃষ্টিভংগীও বেলেগ।
ছোনিয়া গান্ধীয়ে লিখিছে যে তেওঁৰ ভাৰত সম্পৰ্কীয় ধাৰণা পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ সেৱাৰ মনোভাৱ আৰু বিভিন্ন জাতি, সংস্কৃতি, ভাষা তথা ধৰ্মৰ লোকক সামৰি লোৱা এখন দেশৰ বিশ্বাসৰ পৰা গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁৰ মতে, এই ভাৰতৰ মূল আধাৰ হৈছে স্বাধীনতা, সমতা আৰু সকলোৰে সহাৱস্থান।
আনহাতে, মোদীৰ ভাৰত সম্পৰ্কীয় দৃষ্টিভংগী আৰ এছ এছৰ চিন্তাবিদসকলৰ আদৰ্শ আৰু তেওঁৰ শৈশৱৰ অভিজ্ঞতাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত বুলি মন্তব্য কৰিছে ছোনিয়াই। তেওঁ নিজৰ ভাৰতৰ ধাৰণাক আধিপত্যবাদৰ বিৰুদ্ধে, ধৰ্মনিৰপেক্ষতা, অন্তৰ্ভুক্তি আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ সপক্ষে থকা দৃষ্টিভংগী হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে।
মোদীৰ আৰ এছ এছৰ যাত্ৰা আৰু সামাজিক পটভূমিৰ প্ৰসংগ
প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ বিষয়েও আত্মজীৱনীখনত মন্তব্য কৰিছে ছোনিয়া গান্ধীয়ে। তেওঁৰ মতে, মোদীৰ ৰাজনীতিত প্ৰৱেশৰ পথ তেওঁৰ নিজৰ ৰাজনৈতিক যাত্ৰাতকৈ সম্পূৰ্ণ পৃথক আছিল।
অৱশ্যে, ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক অভিজাত শ্ৰেণীৰ প্ৰতি মোদীৰ অস্বস্তিৰ কিছু দিশ তেওঁ নিজেও বুজি পোৱা বুলি উল্লেখ কৰিছে ছোনিয়াই। দিল্লীৰ অভিজাত মহলত হোৱা ৰাজনৈতিক আলোচনাবোৰত ভাৰতৰ সাধাৰণ মানুহৰ বাস্তৱ সমস্যাৰ প্ৰতিফলন নেদেখি তেওঁ নিজেও বহু সময়ত অস্বস্তি অনুভৱ কৰিছিল বুলি লিখিছে।
মোদীৰ সামাজিক পটভূমিৰ প্ৰসংগত ছোনিয়াই উল্লেখ কৰিছে যে তেওঁৰ আৰম্ভণিৰ জীৱনক যিমান সাধাৰণ হিচাপে ৰাজহুৱা প্ৰচাৰত উপস্থাপন কৰা হয়, সেয়া হয়তো সম্পূৰ্ণ বাস্তৱ ছবি নহয়। অৱশ্যে, আৰ এছ এছৰ ভিতৰত ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱ অৰ্জন কৰিবলৈ তেওঁ নিশ্চয় পৰিশ্ৰম কৰিবলগীয়া হৈছিল বুলিও স্বীকাৰ কৰিছে কংগ্ৰেছ নেত্ৰীগৰাকীয়ে।
সংসদত মোদীৰ ভাষণ আৰু নেহৰুক আক্ৰমণৰ প্ৰসংগ
প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ সংসদীয় ভাষণৰ শৈলীক লৈও সমালোচনা কৰিছে ছোনিয়া গান্ধীয়ে। তেওঁৰ মতে, সংসদত ভাষণ দিয়াৰ সময়ত মোদীয়ে বহু সময়ত ৰাজহুৱা নিৰ্বাচনী সভাত ব্যৱহাৰ কৰা কঠোৰ ভাষাৰ আশ্ৰয় লয়। বিৰোধী পক্ষক উপহাস কৰা আৰু তীক্ষ্ণ ভাষাৰে আক্ৰমণ কৰাটো তেওঁৰ ভাষণৰ এক উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য বুলি মন্তব্য কৰিছে ছোনিয়াই।
ইয়াৰ লগতে দেশৰ প্ৰথমগৰাকী প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুক বিজেপিয়ে সঘনাই লক্ষ্য কৰি লোৱাৰ বিষয়েও লিখিছে তেওঁ। ছোনিয়াৰ মতে, ভাৰতক গণতান্ত্ৰিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ দিশত আগুৱাই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰত নেহৰুৰ ভূমিকা আছিল গুৰুত্বপূৰ্ণ।
‘কংগ্ৰেছমুক্ত ভাৰত’ৰ আঁৰত আৰ এছ এছৰ আদৰ্শ
বিজেপিৰ ‘কংগ্ৰেছমুক্ত ভাৰত’ শ্লোগানৰ বিষয়েও আত্মজীৱনীখনত নিজৰ মত প্ৰকাশ কৰিছে ছোনিয়া গান্ধীয়ে। তেওঁৰ মতে, এই শ্লোগানৰ লক্ষ্য কেৱল কংগ্ৰেছ দলক ৰাজনৈতিকভাৱে পৰাস্ত কৰাই নহয়; বৰং দলটোৰ নীতি, আদৰ্শ আৰু ৰাজনৈতিক চিন্তাধাৰাৰ পৰাও দেশক মুক্ত কৰা।
ছোনিয়াই দাবী কৰিছে যে কংগ্ৰেছৰ প্ৰতি প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ বিৰোধিতাৰ আঁৰত আৰ এছ এছৰ পৰা লাভ কৰা আদৰ্শগত প্ৰশিক্ষণৰ প্ৰভাৱ আছে। তেওঁৰ মতে, হিন্দুত্বৰ এক কঠোৰ আৰু বহিষ্কাৰমুখী ধাৰণাক ৰাজনৈতিক কাৰ্যসূচীৰ ৰূপ দিয়াৰ প্ৰচেষ্টা চলিছে। অৱশ্যে, এইসমূহ ছোনিয়া গান্ধীৰ ব্যক্তিগত ৰাজনৈতিক মূল্যায়ন আৰু গ্ৰন্থখনত প্ৰকাশ কৰা মতামত।
হিন্দু ধৰ্মৰ বহুত্ববাদী পৰম্পৰাৰ বিষয়েও লিখিছে
আত্মজীৱনীখনত ছোনিয়া গান্ধীয়ে নিজৰ ধৰ্মীয় বুজাবুজি আৰু প্ৰয়াত শাহুৱেক তথা প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীৰ পৰা লাভ কৰা শিক্ষা সন্দৰ্ভতো উল্লেখ কৰিছে।
তেওঁৰ মতে, ইন্দিৰা গান্ধীয়ে ভাৰতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু বহুত্ববাদৰ বিষয়ে তেওঁক বুজাইছিল। ভাৰতত বিভিন্ন বিশ্বাস, উপাসনাৰ পদ্ধতি আৰু ধৰ্মীয় চিন্তাধাৰাৰ সহাৱস্থানৰ এক দীঘলীয়া পৰম্পৰা আছে। কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট দেৱতা, ধৰ্মগ্ৰন্থ বা মতবাদক সকলোৰে বাবে বাধ্যতামূলক বুলি গণ্য নকৰা এই পৰম্পৰাই ভিন্নমতকো স্থান দিয়ে বুলি তেওঁ উল্লেখ কৰিছে।
মহাত্মা গান্ধীৰ অহিংসা আৰু ধৰ্ম সম্পৰ্কীয় ব্যাখ্যাৰ পৰাও তেওঁ গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু পাৰস্পৰিক বুজাবুজিৰ শিক্ষা লাভ কৰা বুলি লিখিছে। একে সময়তে হিন্দু সমাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি অহা জাতিভিত্তিক বৈষম্য আৰু নিপীড়নৰ বিষয়েও তেওঁ আলোকপাত কৰিছে।
৫৪৪ পৃষ্ঠাৰ আত্মজীৱনীত ব্যক্তিগত জীৱনৰ বহু অজানা অধ্যায়
‘Belonging: A Journey of Love’ শীৰ্ষক ৫৪৪ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনত ছোনিয়া গান্ধীয়ে ইটালীত কটোৱা শৈশৱৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজীৱ গান্ধীৰ সৈতে চিনাকি, বিবাহ, গান্ধী পৰিয়ালৰ বোৱাৰী হিচাপে ভাৰতত জীৱন আৰম্ভ কৰা আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰাৰ অভিজ্ঞতা সন্নিৱিষ্ট কৰিছে।
গ্ৰন্থখনত সঞ্জয় গান্ধীৰ বিমান দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু, ১৯৮৪ চনত ইন্দিৰা গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ড আৰু ১৯৯১ চনত ৰাজীৱ গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ডৰ দৰে পৰিয়ালটোৰ জীৱনৰ কৰুণ অধ্যায়সমূহৰ কথাও উল্লেখ আছে। ২০০৪ চনত কংগ্ৰেছ নেতৃত্বাধীন মিত্ৰজোঁটে নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰাৰ পাছত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পদ গ্ৰহণ নকৰাৰ সিদ্ধান্ত আৰু মনমোহন সিঙক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে বাছনি কৰাৰ প্ৰসংগও গ্ৰন্থখনত স্থান পাইছে।
হাৰ্পাৰকলিন্স ইণ্ডিয়াৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত এই আত্মজীৱনীখন ১০ নৱেম্বৰ, ২০২৬ তাৰিখে বজাৰত মুকলি কৰা হৈছে।
উল্লেখ্য যে, গ্ৰন্থখনৰ প্ৰকাশৰ পূৰ্বে প্ৰকাশক পেংগুইন ৰেণ্ডম হাউছ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে সম্পাদনা আৰু কিছু অংশ কৰ্তনৰ বিষয়ক লৈ মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত হাৰ্পাৰকলিন্স ইণ্ডিয়াই গ্ৰন্থখন প্ৰকাশৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।
