ভাৰতীয় আধুনিক শিল্পৰ অন্যতম প্ৰখ্যাত চিত্ৰশিল্পী মকবুল ফিদা হুছেইনৰ ১৯৫২ চনত অংকন কৰা বিখ্যাত চিত্ৰ ‘দ্য ৰেড গাৰ্ল’ ৬৫ কোটি টকাত বিক্ৰী হৈছে। মুম্বাইত অনুষ্ঠিত Pundole’s Fine Art Sale-ত চিত্ৰখনৰ এই অভাৱনীয় মূল্য লাভ কৰে।
নিলামৰ পূৰ্বে চিত্ৰখনৰ মূল্য ৩ৰ পৰা ৫ কোটি টকাৰ ভিতৰত ধাৰ্য কৰা হৈছিল। কিন্তু শেষত ৬৫ কোটি টকাত বিক্ৰী হোৱাত ইয়াৰ মূল্য প্ৰাক্-নিলামৰ সৰ্বোচ্চ অনুমানতকৈ প্ৰায় ১৩ গুণ বৃদ্ধি পায়। ২৪ ছেপ্টেম্বৰত মুম্বাইৰ হেমিল্টন হাউছত অনুষ্ঠিত নিলামত মুঠ ৮১টা আধুনিক আৰু সমসাময়িক ভাৰতীয় শিল্পকৰ্ম আগবঢ়োৱা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ‘দ্য ৰেড গাৰ্ল’ সৰ্বাধিক মূল্যত বিক্ৰী হোৱা শিল্পকৰ্ম হিচাপে পৰিগণিত হয়।
চিত্ৰখনৰ কেন্দ্ৰত এগৰাকী নাৰী মূৰ্তি দেখুওৱা হৈছে। গাঢ় ৰঙা ৰঙেৰে অংকিত এই নাৰী মূৰ্তিৰ কঁকালত অলংকাৰযুক্ত কোমৰবন্ধ আৰু কপালত বিশেষ অলংকাৰ দেখা যায়। শিল্পবিশ্লেষণ অনুসৰি, চিত্ৰখনৰ নাৰী মূৰ্তিত প্ৰাচীন ভাৰতীয় ‘যক্ষী’ ভাস্কৰ্যৰ প্ৰভাৱ স্পষ্ট, বিশেষকৈ মথুৰা শিল্পধাৰাৰ সৈতে ইয়াৰ সাদৃশ্য আছে।
চিত্ৰখনৰ ৰঙৰ ব্যৱহাৰো বিশেষ তাৎপৰ্যপূৰ্ণ। গাঢ় ৰঙা বা মাটিৰঙৰ প্ৰয়োগে প্ৰাচীন ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যত ব্যৱহৃত ৰঙা বেলেপাথৰৰ কথা মনত পেলায়। অৱশ্যে হুছেইনে পৰম্পৰাগত ৰূপটো হুবহু অনুকৰণ নকৰি নিজৰ আধুনিকতাবাদী শিল্পভাষাৰে ইয়াক নতুন ৰূপ দিছিল।
‘দ্য ৰেড গাৰ্ল’ৰ আন এক উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে নাৰী মূৰ্তিটোৰ খণ্ডিত ৰূপ। নিলাম কেটেলগৰ তথ্য অনুসৰি, প্ৰাচীন আৰু ভগ্ন ভাস্কৰ্যৰ প্ৰতি হুছেইনৰ আগ্ৰহৰ প্ৰভাৱ এই চিত্ৰখনত দেখা যায়। সহশিল্পী এফ. এন. ছুজাৰ সৈতে নতুন দিল্লীৰ নেশ্যনেল মিউজিয়ামলৈ যোৱাৰ সময়ত তেওঁ প্ৰাচীন ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে পৰিচিত হৈছিল।
চিত্ৰখনৰ মালিকানাৰ ইতিহাসো যথেষ্ট গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইয়াৰ সৈতে অষ্ট্ৰিয়াৰ পৰা অহা শিল্পপৃষ্ঠপোষক আৰু বোম্বাইৰ শিল্প সংগ্ৰাহক ইমানুৱেল শ্লেচিংগাৰৰ নাম জড়িত। ভাৰতীয় আধুনিক শিল্পৰ বিকাশৰ সময়ত শিল্পীসকলক সহায় কৰা পৃষ্ঠপোষকসকলৰ ভিতৰত শ্লেচিংগাৰ অন্যতম আছিল।
Pundole-ৰ এই নিলামত আন এক উল্লেখযোগ্য বিক্ৰী আছিল জাংগড় সিং শ্যামৰ ১৯৯৯ চনৰ ‘Untitled’ শিল্পকৰ্ম। ৪-৬ কোটি টকাৰ প্ৰাক্-নিলাম অনুমানৰ বিপৰীতে এই শিল্পকৰ্মটো ১৮ কোটি টকাত বিক্ৰী হয়।
‘দ্য ৰেড গাৰ্ল’ৰ ৬৫ কোটি টকাৰ বিক্ৰীয়ে এম এফ হুছেইনৰ শিল্পকৰ্মৰ প্ৰতি সংগ্ৰাহকসকলৰ পুনৰ আগ্ৰহৰ কথা বুজিব পাৰি। অৱশ্যে এই মূল্য হুছেইনৰ শিল্পকৰ্মৰ সৰ্বকালীন নিলাম ৰেকৰ্ড নহয়। তথাপি ১৯৫২ চনত অংকন কৰা এই চিত্ৰখনৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব, প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ প্ৰভাৱ আৰু হুছেইনৰ আধুনিকতাবাদী শিল্পভাষাৰ বাবে ইয়াৰ মূল্য বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।
