১৩ বছৰীয়া বৈবাহিক সম্পৰ্কৰ অন্ত পেলাই স্বামী-স্ত্ৰীৰ মাজত চলি থকা দীৰ্ঘদিনীয়া বিবাদৰ নিষ্পত্তি কৰিছে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে। আদালতে স্বামীক পত্নীক স্থায়ী ভৰণ-পোষণ হিচাপে ৩০ কোটি টকা প্ৰদান কৰিবলৈ আৰু ৯ বছৰীয়া পুত্ৰৰ ভৱিষ্যতৰ বাবে ৪৫ কোটি টকা সংৰক্ষণ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছে। দুয়োপক্ষৰ মাজত চলি থকা একাধিক বৈবাহিক আৰু অপৰাধমূলক গোচৰৰ অন্ত পেলোৱাৰ উদ্দেশ্যে এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হৈছে।
ন্যায়াধীশ সতীশ চন্দ্ৰ শৰ্মা আৰু এন কোটিশ্বৰ সিঙক লৈ গঠিত বিচাৰপীঠে এই নিষ্পত্তিৰ চৰ্তসমূহ আদালতৰ ৰায়ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। ইয়াৰ উপৰি সন্তানৰ বাবে সংৰক্ষিত ন্যাসৰ ধনৰ পৰা সৰ্বাধিক ৫ কোটি টকা ব্যয় কৰি এটা বাসগৃহ ক্ৰয় কৰাৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছে।
মহিলাগৰাকীয়ে পুনৰ বিবাহ নকৰালৈকে অথবা সন্তানৰ বয়স ২৫ বছৰ নোহোৱালৈকে, এই দুয়োটাৰ ভিতৰত যিটো আগতে ঘটে, সেই সময়লৈকে উক্ত বাসগৃহত বসবাস কৰিব পাৰিব। অৱশ্যে সন্তানৰ বয়স ২৫ বছৰ হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ পুনৰ বিবাহ কৰিলে বাসগৃহটোত থকাৰ অধিকাৰ হেৰুৱাব। আনহাতে, সন্তানৰ বয়স ২৫ বছৰ হোৱাৰ পিছতো তেওঁ অবিবাহিত হৈ থাকিলে বাসগৃহত তেওঁৰ বসবাস অব্যাহত থাকিব নে নাই, সেই সিদ্ধান্ত পুত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব।
সংবিধানৰ ১৪২ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত থকা বিশেষ ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰি ১৬ নৱেম্বৰত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে বিবাহ বিচ্ছেদৰ নিৰ্দেশ দিয়ে আৰু নিষ্পত্তিৰ সকলো চৰ্ত নিজৰ ৰায়ৰ অংশ কৰি তোলে।
উল্লেখ্য যে, ২০১৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত দুয়োৰে বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল আৰু ২০১৭ চনৰ মে’ মাহত তেওঁলোকৰ এটি পুত্ৰ সন্তানৰ জন্ম হৈছিল।
নিষ্পত্তি অনুসৰি, পুত্ৰৰ বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰা ৪৫ কোটি টকা মাতৃয়ে তেওঁৰ হৈ ন্যাসৰক্ষক হিচাপে সংৰক্ষণ কৰিব। এই ধনেৰে ক্ৰয় কৰা বাসগৃহটোৰ মালিকীস্বত্ব মহিলাগৰাকীৰ নামত নহয়, বৰঞ্চ সন্তানৰ ন্যাসৰ নামত থাকিব।
পত্নীক দিবলগীয়া ৩০ কোটি টকাৰ স্থায়ী ভৰণ-পোষণৰ ধন ডিমাণ্ড ড্ৰাফ্টৰ জৰিয়তে পৰিশোধ কৰিব লাগিব। আদালতৰ নিৰ্দেশৰ এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলকাতাস্থিত পৰিয়ালটোৰ বাসগৃহৰ চাবি হস্তান্তৰ কৰাৰ লগতে ঘৰটোৰ সম্পূৰ্ণ খালী আৰু শান্তিপূৰ্ণ দখল প্ৰদানৰ সময়তে এই ধন পৰিশোধ কৰিব লাগিব।
সন্তানৰ সৈতে পিতৃৰ সাক্ষাৎ আৰু যোগাযোগৰ অধিকাৰৰ বিষয়টোও নিষ্পত্তিত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই ক্ষেত্ৰত স্বামীয়ে আদালতত দাখিল কৰা অভিভাৱকত্ব আৰু সাক্ষাৎ সম্পৰ্কীয় পৰিকল্পনাটো বাহাল ৰখা হৈছে।
এই পৰিকল্পনাৰ ব্যাখ্যা, ৰূপায়ণ বা পৰিৱৰ্তনক লৈ কোনো মতানৈক্যৰ সৃষ্টি হ’লে প্ৰথমে দুয়োগৰাকী অভিভাৱকে আলোচনাৰ মাধ্যমেৰে সদ্ভাৱপূৰ্ণভাৱে সমস্যা সমাধানৰ চেষ্টা কৰিব লাগিব। আলোচনাৰ মাধ্যমেৰে সমাধান সম্ভৱ নহ’লে যিকোনো পক্ষই উপযুক্ত আদালতৰ কাষ চাপি প্ৰয়োজনীয় নিৰ্দেশনা বা পৰিৱৰ্তনৰ আবেদন জনাব পাৰিব। এই সকলো ক্ষেত্ৰতে সন্তানৰ সৰ্বোত্তম স্বাৰ্থ আৰু কল্যাণক অগ্ৰাধিকাৰ দিব লাগিব।
স্বামীৰ হৈ জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা কপিল ছিবাল আৰু সুনীল ফাৰ্ণাণ্ডেছে আদালতত যুক্তি দৰ্শায়। আনহাতে, পত্নীৰ হৈ জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা সিদ্ধাৰ্থ আগৰৱালে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এই ৰায়ে দম্পতীটোৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি থকা আইনী যুঁজৰ অন্ত পেলালে। এই বিবাদ কেইবাখনো আদালতলৈ সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ঘৰুৱা হিংসাৰ পৰা মহিলাক সুৰক্ষা প্ৰদান আইন (Protection of Women from Domestic Violence Act)ৰ অধীনৰ গোচৰ, বৈবাহিক বিবাদ, দেৱানী গোচৰ আৰু একাধিক অপৰাধমূলক গোচৰো আছিল।
ইয়াৰ পূৰ্বে এখন নিম্ন আদালতে স্বামীক সন্তানৰ লালন-পালন, শিক্ষা আৰু ভৰণ-পোষণৰ বাবে প্ৰতিমাহে ৯০ হাজাৰ টকা প্ৰদান কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ উপৰি পত্নী আৰু সন্তানৰ বিকল্প বাসস্থানৰ খৰচ হিচাপে প্ৰতিমাহে ৬০ হাজাৰ টকা দিয়াৰো নিৰ্দেশ দিছিল। ২০২০ চনৰ আগষ্ট মাহৰ পৰা এই নিৰ্দেশ কাৰ্যকৰী হৈছিল। অৰ্থাৎ অন্তৱৰ্তীকালীনভাৱে প্ৰতিমাহে মুঠ ১.৫ লাখ টকা আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰিবলগীয়া হৈছিল।
কিন্তু পত্নীয়ে বৈবাহিক বাসগৃহৰ দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় মহলাত বসবাস কৰি থকাৰ বিষয়টোক লৈ পৰৱৰ্তী সময়ত বিবাদৰ সৃষ্টি হয়। স্বামীয়ে এই বাসগৃহত পত্নীৰ অব্যাহত দখলৰ বিৰুদ্ধে প্ৰত্যাহ্বান জনায়।
পৰৱৰ্তী সময়ত কলকাতা উচ্চ ন্যায়ালয়ে ৰায় দিয়ে যে, মহিলাগৰাকীয়ে যিহেতু যৌথ পৰিয়ালৰ বাসগৃহত বসবাস কৰি আছে, সেয়ে বিকল্প বাসস্থানৰ বাবদ ধন দাবী কৰিব নোৱাৰিব। ইতিমধ্যে এই শিতানত পৰিশোধ কৰা ধন সন্তানৰ ভৰণ-পোষণৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত আৰ্থিক সাহায্যৰ সৈতে সমন্বয় কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে আদালতে। অৱশ্যে ভৱিষ্যতে এই বিষয়টো পুনৰ বিবেচনাৰ বাবে মুকলি ৰখা হৈছিল।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ত স্বামীয়ে যুক্তি দৰ্শাইছিল যে, তেওঁলোকৰ বৈবাহিক সম্পৰ্ক সম্পূৰ্ণৰূপে ভাঙি পৰিছে আৰু বিভিন্ন আদালতত চলি থকা একাধিক গোচৰৰ অন্ত পেলাবলৈ সংবিধানৰ ১৪২ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ হস্তক্ষেপৰ প্ৰয়োজন।
আনহাতে, পত্নীয়ে স্বামীৰ এই যুক্তিৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। দুয়োপক্ষৰ মাজত যৌথ বাসগৃহ, ভৰণ-পোষণ, বাসস্থান, সন্তানৰ অভিভাৱকত্ব আৰু সাক্ষাৎৰ অধিকাৰক লৈ মতানৈক্য অব্যাহত আছিল।
আপীলৰ শুনানি চলি থকাৰ সময়তে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে দুয়োপক্ষক পাৰস্পৰিক আলোচনাৰ মাধ্যমেৰে বিবাদৰ সমাধান উলিয়াবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। অৱশেষত দুয়োপক্ষই বিভিন্ন প্ৰস্তাৱ বিনিময় কৰাৰ পিছত এক সৰ্বসন্মত নিষ্পত্তিত উপনীত হয়।
বিবাহ বিচ্ছেদৰ নিৰ্দেশ দিয়াৰ লগতে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে পশ্চিমবংগৰ বিভিন্ন আদালতত চলি থকা মুঠ ১৪টা গোচৰ বন্ধ কৰাৰ নিৰ্দেশ দিছে।
বন্ধ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া গোচৰসমূহৰ ভিতৰত ঘৰুৱা হিংসাৰ অভিযোগ, অপৰাধমূলক গোচৰ, পাৰস্পৰিক এজাহাৰ (Cross-FIR), দেৱানী গোচৰ আৰু বৈবাহিক বিবাদ সম্পৰ্কীয় গোচৰো অন্তৰ্ভুক্ত।
আদালতে দুয়োপক্ষকে ৰায়ত উল্লেখ কৰা আৰ্থিক নিষ্পত্তি, বাসগৃহত বসবাসৰ অধিকাৰ আৰু সন্তানৰ অভিভাৱকত্ব তথা সাক্ষাৎ সম্পৰ্কীয় পৰিকল্পনাৰ সকলো চৰ্ত মানি চলিবলৈ নিৰ্দেশ দিছে।
