দীপাৱলীৰ উৎসৱৰ বতৰত সাধাৰণতে দেশত বিমান যাত্ৰীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে বিমান সংস্থাসমূহেও অতিৰিক্ত বিমান চলাচলৰ ব্যৱস্থা কৰে। কিন্তু ২০২৬ চনৰ দীপাৱলীত দেখা গ’ল সম্পূৰ্ণ বিপৰীত ছবি। ক’ভিড মহামাৰীৰ পাছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে দীপাৱলীৰ ভ্ৰমণৰ ব্যস্ত বতৰত ভাৰতীয় বিমান সংস্থাসমূহে বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰিবলৈ বাধ্য হৈছে। ইয়াৰ ফলত উৎসৱৰ সময়ত ঘৰলৈ উভতি যাব বিচৰা যাত্ৰীসকলৰ বাবে বিমান যাত্ৰা অধিক ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে।
ব্লুমবাৰ্গৰ এক প্ৰতিবেদনত বিমান পৰিবহণৰ তথ্য বিশ্লেষণ কৰা সংস্থা চিৰিয়ামৰ (Cirium) তথ্যৰ উদ্ধৃতি দি প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, ২০২৫ চনৰ তুলনাত ২০২৬ চনৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত ভাৰতীয় বিমান সংস্থাসমূহে প্ৰায় ৬ শতাংশ কম বিমান চলাচলৰ সময়সূচী নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। ২০২০ চনত ক’ভিড মহামাৰীৰ বাবে বিমান সেৱা প্ৰায় ৪৫ শতাংশ হ্ৰাস পোৱাৰ পাছত এইবাৰেই প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাৰ্ষিক ভিত্তিত বিমান সেৱাৰ ক্ষমতা হ্ৰাস পাইছে।
বিমান পৰিবহণ উদ্যোগটোৰ ওপৰত ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা ব্যয়ৰ চাপেই এই সিদ্ধান্তৰ অন্যতম কাৰণ। বিমান ইন্ধনৰ মূল্যবৃদ্ধি, আমেৰিকান ডলাৰৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় টকাৰ মূল্য হ্ৰাস আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আকাশী পথত বিভিন্ন নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে বিমানৰ যাত্ৰাপথ দীঘলীয়া হোৱাত বিমান সংস্থাসমূহৰ ব্যয় যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে।
ইয়াৰ উপৰি বিমানৰ ভাড়া বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত যাত্ৰীৰ চাহিদাতো প্ৰভাৱ পৰিছে। ছেপ্টেম্বৰ মাহত দেশৰ ঘৰুৱা বিমান যাত্ৰীৰ সংখ্যা পূৰ্বৰ তুলনাত ৬.৫ শতাংশ হ্ৰাস পাইছিল। উৎসৱৰ সময়তো বহু বিমান পথত ভাড়া ইমান বৃদ্ধি পাইছে যে কিছুমান ক্ষেত্ৰত এবাৰ যাত্ৰা কৰাৰ ভাড়াই যোৱা বছৰৰ অহা-যোৱা দুয়োটা যাত্ৰাৰ ভাড়াৰ সমান হৈ পৰিছে।
দেশৰ সৰ্ববৃহৎ বিমান পৰিবহণ সংস্থা ইণ্ডিগোৱেও নিজৰ বিমান সেৱাৰ ক্ষমতা হ্ৰাস কৰিছে। ২০২৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত সমাপ্ত হোৱা ত্ৰৈমাসিকত সংস্থাটোৱে পূৰ্বৰ তুলনাত ১ শতাংশ কম বিমান সেৱা চলাইছিল। একে সময়ছোৱাত যাত্ৰী পৰিবহণৰ সংখ্যাও ৪.৫ শতাংশ হ্ৰাস পাইছিল।
আনহাতে, প্ৰতিগৰাকী যাত্ৰীৰ পৰা লাভ কৰা গড় ৰাজহ ৩৪ শতাংশতকৈ অধিক বৃদ্ধি পোৱাৰ পাছতো ইণ্ডিগোৱে উক্ত ত্ৰৈমাসিকত ১,৮৮০ কোটি টকাৰ লোকচানৰ সন্মুখীন হয়। ইয়াৰ অন্যতম কাৰণ আছিল বিমান ইন্ধনৰ ব্যয় ৬৭ শতাংশ বৃদ্ধি পোৱা।
ইণ্ডিগোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া উইলি ৱালছে যোৱা মাহত বিনিয়োগকাৰীসকলৰ সৈতে হোৱা আলোচনাত স্বীকাৰ কৰিছিল যে বিমান যাত্ৰাৰ চাহিদা মোটামুটিভাৱে স্থিৰ হৈ আছে। কিন্তু যাত্ৰীৰ বাবে সুলভ ভাড়া বজাই ৰখা আৰু বিমান সংস্থাৰ আৰ্থিক স্থিতি সুৰক্ষিত ৰখাৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাটো বৰ্তমান এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰিছে।
বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ লগতে উৎসৱৰ সময়ত যাত্ৰীৰ চাহিদা বৃদ্ধি পোৱাত বিমানৰ ভাড়াও অভাৱনীয়ভাৱে বৃদ্ধি পাইছে। ব্লুমবাৰ্গৰ প্ৰতিবেদনত হায়দৰাবাদৰ এগৰাকী যুৱ পেছাদাৰী দীনেশ শৰ্মাৰ উদাহৰণ দিয়া হৈছে। তেওঁ কেইবামাহ পূৰ্বেই দীপাৱলীৰ বাবে বিমানৰ টিকট বুকিং কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ঘৰলৈ উভতি যোৱাৰ বাবে সুলভ মূল্যৰ টিকট লাভ কৰা নাছিল।
তেওঁৰ মতে, হায়দৰাবাদৰ পৰা পশ্চিমবংগৰ শিলিগুৰিলৈ এবাৰ যাত্ৰাৰ বিমান ভাড়াই ২০ হাজাৰ টকা অতিক্ৰম কৰিছিল। যিটো ধন পূৰ্বে তেওঁ অহা-যোৱা দুয়োটা যাত্ৰাৰ বাবেও ব্যয় কৰিবলগীয়া হোৱা নাছিল।
মুম্বাইস্থিত ভ্ৰমণ সংস্থা নোমাড ট্ৰেভেলছৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া অজয় প্ৰকাশৰ মতে, বৰ্তমান বিমান সংস্থাসমূহৰ বাবে কেৱল উৎসৱৰ সময়ৰ চাহিদা পূৰণ কৰাই লক্ষ্য নহয়, বৰং আৰ্থিকভাৱে জীয়াই থকাটোও এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান।
তেওঁৰ মতে, ইন্ধনৰ মূল্যবৃদ্ধি, টকাৰ মূল্য হ্ৰাস আৰু বিমানৰ যাত্ৰাপথ দীঘলীয়া হোৱাৰ ফলত সংস্থাসমূহে নিজৰ বিমান চলাচলৰ সময়সূচী পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিবলগীয়া হৈছে। যিবোৰ পথত যাত্ৰীৰ সংখ্যা কমিছে, সেইবোৰত বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰি ব্যয় নিয়ন্ত্ৰণৰ চেষ্টা চলোৱা হৈছে।
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, বিমানৰ আসন খালী হৈ থাকিলেও বিমান চলোৱাৰ ব্যয় প্ৰায় একেই থাকে। সেয়েহে যাত্ৰীৰ সংখ্যা কমি গ’লে বিমান সংস্থাসমূহৰ লোকচানৰ আশংকা বৃদ্ধি পায়। এই কাৰণতে বহু সংস্থাই কম লাভজনক পথত বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছে।
বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস আৰু ভাড়া বৃদ্ধিৰ ফলত সাধাৰণ যাত্ৰীসকলেই সৰ্বাধিক সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছে। বিশেষকৈ দীপাৱলী আৰু ছট পূজাৰ দৰে উৎসৱত কৰ্মসূত্ৰে আন চহৰত থকা লোকসকলে ঘৰলৈ উভতি অহাৰ ক্ষেত্ৰত অধিক ধন ব্যয় কৰিবলগীয়া হৈছে।
বিশ্লেষকসকলৰ মতে, বিমান পৰিবহণ উদ্যোগৰ ব্যয়ৰ চাপ অব্যাহত থাকিলে আগন্তুক দিনতো বিমানৰ ভাড়া আৰু সেৱাৰ সংখ্যাৰ ক্ষেত্ৰত অনিশ্চয়তা থাকিব পাৰে।
সৰ্বোপৰি, ক’ভিডৰ পাছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে দীপাৱলীৰ দৰে ব্যস্ত ভ্ৰমণৰ বতৰত বিমান সেৱা হ্ৰাস পোৱাৰ ঘটনাই ভাৰতৰ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা বিমান পৰিবহণ উদ্যোগটোৰ সন্মুখত দেখা দিয়া নতুন প্ৰত্যাহ্বানসমূহ স্পষ্ট কৰি তুলিছে।
