ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অসমৰ মাটিত আত্মবলিদান দিয়া পিয়লি ফুকন আৰু জীউৰাম দুলীয়া বৰুৱাক পাহৰিলে নেকি সকলোৱো ?
১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ পাছত অসম ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পিছতেই ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ গঢ় লৈ উঠিছিল। ১৮২৮ চনত গোমধৰ কোঁৱৰৰ নেতৃত্বত হোৱা বিদ্ৰোহৰ সৈতে পিয়লি ফুকনৰ নামো ইতিহাসত উল্লেখ আছে। ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰামৰ অভিযোগত পিয়লি ফুকনক ১৮৩০ চনৰ ২৪ ছেপ্টেম্বৰত শিৱসাগৰৰ ঐতিহাসিক বৰপুখুৰীৰ উত্তৰ-পূব প্ৰান্তত ৰাজহুৱাভাৱে ফাঁচী দিয়া হৈছিল। জীউৰাম দুলীয়া বৰুৱায়ো একে সময়ছোৱাৰ ব্ৰিটিছবিৰোধী বিদ্ৰোহৰ বাবে মৃত্যুদণ্ড লাভ কৰিছিল। জিলা প্ৰশাসনৰ ইতিহাস-পঞ্জীয়নতো ১৮৩০ চনত পিয়লি ফুকন আৰু জীউৰাম দুলীয়া বৰুৱাৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰি তেওঁলোকক মৃত্যুদণ্ড দিয়াৰ তথ্য উল্লেখ আছে।
শিৱসাগৰৰ সেই ঐতিহাসিক ফাঁচীৰ স্থান আজিও তেওঁলোকৰ আত্মবলিদানৰ সাক্ষী। অসম চৰকাৰৰ প্ৰত্নতত্ত্ব বিভাগে স্থানটো ‘Gallows Site of Piyali Phukan’ হিচাপে নথিভুক্ত কৰিছে। সেই স্থানতে পিয়লি ফুকনৰ স্মৃতিত স্মাৰক স্তম্ভসহ এখন স্মৃতি উদ্যান আছে।
পিয়লি ফুকন আৰু জীউৰাম দুলীয়া বৰুৱাৰ আত্মবলিদানৰ বহু বছৰৰ পাছত ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহ সংঘটিত হৈছিল। মংগল পাণ্ডেৰ নাম ১৮৫৭ৰ বিদ্ৰোহৰ সৈতে ৰাষ্ট্ৰীয় ইতিহাসত বিশেষভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ বিপৰীতে অসমৰ এই দুই বীৰৰ অৱদানক ৰাষ্ট্ৰীয় ইতিহাসৰ মূলধাৰাত অধিক গুৰুত্ব দিয়াৰ দাবী দীৰ্ঘদিনীয়া।
এই ইতিহাসক নতুনকৈ চৰ্চালৈ অনাৰ ক্ষেত্ৰত শৈক্ষিক মহলেও ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছে। জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ Special Centre for North East Studies-এ উত্তৰ-পূবৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ অৱদানক কেন্দ্ৰ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন আয়োজন কৰিছে, য’ত পিয়লি ফুকনকে ধৰি উত্তৰ-পূবৰ ব্ৰিটিছবিৰোধী সংগ্ৰামীসকলৰ ভূমিকা বিশেষভাৱে আলোচিত হৈছে।
পিয়লি ফুকনৰ স্মৃতি সংৰক্ষণ আৰু অসমৰ ইতিহাসৰ এই অধ্যায়ক নতুন প্ৰজন্মৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ উদ্দেশ্যে ৰাজ্যত স্মাৰক আৰু স্মৰণ অনুষ্ঠানৰ ব্যৱস্থাও গঢ় লৈ উঠিছে। এই ঐতিহাসিক দিনটোত সেয়েহে কেৱল দুগৰাকী বীৰক স্মৰণ কৰাই নহয়, ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বিৰুদ্ধে অসমৰ আগতীয়া প্ৰতিৰোধৰ ইতিহাসক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিসৰত অধিক বিস্তৃতভাৱে চৰ্চা কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাও পুনৰ উত্থাপিত হৈছে।
